Verdedig die Waardigheid van 'n Vrou

Ki Teitzei

(Wanneer jy Uittrek)

Deutoronomium / Devarim 21:10 – 25:19

Jesaja / Yeshayahu 54:1-10

1 Korinthiërs / Korintim Aleph 5:1-5

Deuteronomium / Devarim {21:10} “AS jy na die oorlog uittrek teen jou vyande en die HERE jou God hulle in jou hand gee en jy hulle gevangenes wegvoer, {21:11} en jy onder die gevangenes ’n vrou sien wat skoon van gestalte is, en jy haar liefkry en haar as vrou vir jou neem, {21:12} dan moet jy haar in jou huis inbring; en sy moet haar hoof skeer en haar naels knip. {21:13} En sy moet die klere waarin sy weggevoer is, uittrek en in jou huis bly en haar vader en haar moeder ’n maand lank beween; en daarna kan jy by haar ingaan en met haar trou, en sy sal jou vrou wees. {21:14} En as jy geen behae in haar het nie, moet jy haar volgens haar begeerte laat gaan; maar jy mag haar glad nie vir geld verkoop nie; jy mag haar nie hard behandel nie, omdat jy haar onteer het.”

Ek is al dikwels versoek om hierdie Skrifgedeelte te verduidelik. Wat dit behels, is dat wanneer ‘n soldaat ‘n vroulike gevangene aantreklik vind, moet hy, voordat hy haar as sy vrou neem, haar eers toelaat om oor haar vader en moeder- wat waarskynlik in die oorlog omgekom het- te rou vir ‘n tydperk van dertig dae. Gewoonlik is slegs maagde gevange geneem en alle ander vroue normaalweg doodgemaak. In die geval van die aantreklik gevange maagd, nadat haar routyd (een maand) verstryk het, is die gevangenemer toegelaat om met haar te trou. Die Skrif vereis dat indien sy haar gevangenemer nie meer langer behaag nie, hy haar moet vrylaat maar nie verkoop nie aangesien hy haar onteer het.

Baie mense het al probeer om hierdie Skrifgedeelte te gebruik om egskeiding te regverdig. Hulle beweer dat indien die Here so iets met ’n vreemde vrou toelaat, Hy dan sekerlik die egskeiding van alle vroue sou toelaat. Met die eerste oogopslag en vanuit ‘n oppervlakkige indruk van hierdie Skrifgedeelte, sou ek moes saamstem. Oënskynlik dui dié op egskeiding volgens die gier van die man, maar is dit wat werklik bedoel word?

Eerstens, soos ons bewus is, verafsku God egskeiding! Daarom sou Hy die seksuele op-die-proefstel van jou vrou, (soos wanneer ‘n mens ‘n paar skoene aanpas) voordat jy besluit of jy met haar wil trou, hoegenaamd nie kondoneer nie. Ook sou Hy haar verwerping nie kondoneer indien sy die man se misnoeë op die hals haal, soos die Skrif blykbaar bepaal nie. Kom ons beskou die gedeelte van nader en probeer presies bepaal wat die Here hier vir ons sê.

Soos wat ek hierdie gedeelte lees en verstaan, kondoneer die Here nie egskeiding nie! Hy gee eerder opdrag dat ‘n vrou wat in oorlog gevange geneem is, redelik en met medelye behandel moet word. Tydens oorlog was verkragting en vanuit ‘n posisie van bevoorregting bo gevange vroue, ‘n baie algemene praktyk onder die heidense nasies, wat Israel besig was om van hulle grondgebied te ontneem. God se volk sou uiteenlopende standaarde van moraliteit hê, selfs in oorlogstyd. Dus het die Here toegewings gemaak vir soldate, wat ná oorlog ‘n gevange vrou aantreklik sou vind. Die vrou moes haar hare afskeer, haar naels afknip, haar klere vervang met rougewaad en onaangeraak vir dertig dae in haar buitmaker se huis bly. Die afskeer van haar hare, afknip van haar naels en die dra van ‘n sakgewaad sou ongetwyfeld alle oppervlakkige fisiese aantreklikheid van die vrou ontneem. Die dertig dae wagtyd sou aan die man die geleentheid bied om die ware vrou, haar persoonlikheid, karakter en temperament waar te neem. Na dertig dae kon die man geslagsgemeenskap met haar hê en en haar as sy vrou neem. Dan bepaal die Skrif verder:

Deuteronomium / Devarim {21:14} “En as jy geen behae in haar het nie, moet jy haar volgens haar begeerte laat gaan; maar jy mag haar glad nie vir geld verkoop nie; jy mag haar nie hard behandel nie, omdat jy haar onteer het.”

Dit is hier waar die misverstande ontstaan Om te begryp wat hierdie vers eintlik beteken, moet ons sekermaak waarna die woorde “omdat jy haar onteer het“ verwys. Daar is ‘n aantal in die Hebreeuse Geskrifte, wat op die regte betekenis hiervan kan dui: 

1 Kronieke / Divre Ha Yamin Alef {19:4} “Daarop neem Hanun die dienaars van Dawid en skeer hulle en sny hulle klere in die helfte af tot by die sitplek, en hy het hulle laat gaan.”

Hierdie gebeurtenis van die afskeer van koning Dawid se dienaars, was ‘n vorm van vernedering in die antieke Nabye Ooste. Soos ons meegedeel word, het die mans, uit skaamte nie na Jerusalem teruggekeer voordat hulle baarde weer gegroei het nie. Net so was die afskeer van ‘n vrou se hare,’n vorm van vernedering en skande vir haar.

Job / Iyov {1:20} “Toe staan Job op en skeur sy mantel, en hy het sy hoof geskeer en in aanbidding op die grond geval”

Hierdie gedeelte dui daarop dat Job sy hare afgeskeer het as ‘n vorm van verootmoediging voor die Here nadat hy die nuus van die dood van sy kinders verneem het.

1 Korinthiërs / Korintim Alef {11:15} “maar as ’n vrou lang hare dra, dit vir haar ’n eer is, omdat die lang hare vir haar gegee is as ’n bedekking?”

Die afskeer van ‘n vrou se hare, die afknip van haar naels en die dra van rougewaad, is almal antieke Nabye Oosterse metodes van verootmoediging en vernedering van ‘n persoon. Daarom sou “omdat jy haar onteer het” nie toepaslik wees op die feit dat die man geslagsgemeenskap met haar gehad, haar tot vrou geneem en toe nie van haar gehou het nie, maar eerder verwys na die feit dat die vrou sowel verootmoedig as verneder is deur die afskeer van haar hare, afknip van haar naels en die dra van ‘n rougewaad voordat hy met haar getroud is. Ons God vereis regverdige behandeling en respek vir alle vrouens. 

Dit sou dus die werklike verloop van gebeure wees wat in die aangehaalde gedeelte verduidelik is. ‘n Soldaat het ‘n gevange vrou aantreklik gevind en wou haar tot sy vrou neem. Voordat hy dit egter kon doen, moes hy haar fisies onaantreklik maak, as bewys van sy ware toegeneentheid en voorneme; ook met in agneming dat sy nou nie ‘n moeder of vader gehad het om haar saak te bepleit nie. Derhalwe moes sy haar hare afskeer, haar naels afknip en vir dertig dae ‘n sakgewaad dra. Indien hy ná dertig dae haar steeds aantreklik gevind het, kon hy met haar trou. As hy egter gedurende die tydperk van dertig dae, voordat hy met haar geslagsgemeenskap gehad het, vind dat sy hom nie langer behaag nie, moet die man haar vrylaat en kan hy haar nie as ‘n slavin behandel nie omdat hy haar onderdanig gemaak en verneder het deur haar hare af te skeer, haar naels af te knip en haar rougewaad te laat dra het.

Ons kan dus sien dat hierdie gedeelte geensins ‘n egskeiding kondoneer volgens die nuk van die man nie, maar eerder die regte en waardigheid van die vrou verdedig! Ons God is ‘n ontsagwekkende God!!! 

Kom gou Jesus!

PDF weergawe

Die Geliefde en die Mindergeliefde in die Moderne Samelewing

Ki Teitzei

(Wanneer jy uitgaan)

Deutoronomium / Devarim 21:10 – 25:19

Jesaja / Yeshayahu 54:1-10

1 Korinthiërs / Korintim Aleph 5:1-5

Deutoronomium / Devarim {21:15} “As ‘n man twee vroue het, een wat hy liefhet en een wat hy nie liefhet nie, en hulle baar vir hom seuns, sowel die geliefde as die nie-geliefde vrou, en die eersgebore seun behoort aan die nie-geliefde vrou, {21:16}  dan mag hy, op die dag as hy sy seuns sy besittings laat erwe, nie die eersgeboortereg aan die seun van die geliefde vrou gee tot nadeel van die seun van die nie-geliefde vrou, die eersgeborene, nie. {21:17}  Maar hy moet die eersgeborene, die seun van die nie-geliefde vrou, erken deur aan hom ‘n dubbele deel te gee van alles wat hy besit; want hy is die eersteling van sy krag: die eersgeboortereg is syne.“

Die gebruik dat aan die oudste seun ‘n dubbele porsie van die vader se erflating toekom, word in die Westerse wêreld slegs by uitsondering nog toegepas. Vandag is dit meer algemeen dat al die kinders, hetsy seuns of dogters, gelykop erf. Ek dink hierdie verandering is teweeggebring op grond van die toenemende verbintenis tot finansiële verpligtinge van die gesin in ons modern wêreld.

In Bybelse tye het die oudste seun – met die afsterwe van hul vader – egter die familiehoof geword. Dit het dus sy verantwoordelikheid geword om die familie te lei en vir die moeder en ongetroude broers en susters te sorg. In die lig van sy bykomende verantwoordelikheid, het hy vir ‘n addisionele erfporsie in aanmerking gekom. In teenstelling hiermee, is meeste families deesdae versprei: Hulle woon nie meer saam in dieselfde land nie – om nie eers te praat van dieselfde huis, dorp of stad nie. Die konsep van die oudste seun se leierskap bestaan nie meer nie. Sy erfporsie het dus gelyk met dié van die ander kinders geword, behalwe natuurlik in die geval van ouerlike begunstiging.

Jy sal miskien meen dat hierdie Skrifgedeelte betreffende die seun van die geliefde vrou en die seun van die mindergeliefde vrou, nie eintlik vandag op Noord-Amerika betrekking het nie, maar die feit is, dat dit wel die geval is. Ons is almal bewus daarvan dat veelwywery verbode is in die Weste; derhalwe sal ‘n man deesdae slegs één vrou hê. Dit is om dié rede dat wanneer meeste mense hierdie Skrifgedeelte lees, hulle dit as totaal ontoepaslik beskou. Terwyl die gedagte aan moontlike egskeiding miskien ondenkbaar en uitsonderlik was tot en met die afgelope eeu, is dit vandag iets alledaags. Ons samelewing het alte dikwels ervaar dat egskeiding soms baie traumaties kan wees – veral wanneer kinders en toesig oor hulle ter sprake kom. Dit laat die vraag ontstaan van die kinders van die mindergeliefde vrou en dié van die geliefde vrou. Egskeiding maak hierdie gebod wéér ‘n werklikheid. 

Ek glo nie aan egskeiding nie, maar daar is sommige gelowiges wat getroud was en geskei het voordat hulle in Jesus geglo het en weer getroud is met iemand van hierdie geloof, nadat hulle gelowig geword het. Kom ons aanvaar byvoorbeeld dat dié persoon kinders by beide vroue gehad het: ‘n Seun by sy vorige vrou en nou ‘n seun by sy huidige vrou. Wat gebeur in so ‘n geval? Word hulle selfs verplig om die vereiste van die Tora, soos in die bovermelde Skrifgedeelte uiteengesit, na te kom? Wat my betref, is die antwoord ‘n uitdruklike “ja”. Waarom? Omdat gelowige gesinne op Bybelse beginsels gefundeer is en derhalwe volgens die voorskrifte en lering van die Bybel moet funksioneer. Niks aangaande hierdie gebod, is afhanklik van die tempel of die land Israel nie. Daarom is hierdie gebod betreffende die seun van die mindergeliefde vrou vandag steeds net so geldig en toepaslik soos toe dit ingestel is.

In die huis van ‘n gelowige gesin, moet die eersgebore seun, of hy van die mindergeliefde vrou is of nie, as toekomstige familiehoof grootgemaak word, met die verantwoordelikheid van toekomstige familieleierskap asook om die familie bymekaar te hou, indien die vader sterf. Dit sou ook die verantwoordelikheid impliseer om die moeder en ongetroude broers en susters te onderhou. 

Daar is nog ‘n interessante feit waarop ek graag sou sou wys.

Eksodus / Shemot {4:22} “Dan moet jy vir Farao sê: So spreek die HERE: My eersgebore seun is Israel.“

God het hier ‘n verklaring gedoen: Hy het Israel verklaar as Sy eniggebore Seun. Volgens God se eie Woord, moet Israel ‘n dubbelporsie ontvang. Het hulle? Ja, hulle het!

Jesaja / Yeshayahu {49:5} “En nou sê die HERE wat My van die moederskoot af geformeer het om sy Kneg te wees, om Jakob na Hom terug te bring en dat Israel by Hom versamel mag word—en Ek word geëer in die oë van die HERE, en my God is my sterkte— {49:6}  Hy het gesê: Dit is te gering dat U my Kneg sou wees om op te rig die stamme van Jakob en terug te bring die gespaardes in Israel: Ek het U gemaak tot ‘n lig van die nasies, om my heil te wees tot aan die einde van die aarde. {49:7}  So sê die HERE, die Verlosser van Israel, sy Heilige, aan die diep veragte, aan Hom wat ‘n afsku is by die volk, ‘n Kneg van die heersers: Konings sal dit sien en opstaan, vorste, en hulle sal hul neerbuig ter wille van die HERE wat getrou is, van die Heilige van Israel wat U uitverkies het.”

Kom gou Jesus!

PDF weergawe

Voorheen uitgegee: 2011-09-10

Verlos van onsself

Ki Teitzei

(Wanneer jy uitgaan)

Deutoronomium / Devarim 21:10 – 25:19

Jesaja / Yeshayahu 54:1-10

1 Korinthiërs / Korintim Aleph 5:1-5

Deutoronomium / Devarim {21:10} “As jy na die oorlog uittrek teen jou vyande en die HERE jou God hulle in jou hand gee en jy hulle gevangenes wegvoer, ...”

Wat ‘n bemoedigende Skrifgedeelte! Bemoedigend, in dié sin dat ons verneem dat die oorlog die Here s’n is! Ons sing ook hierdie woorde in ons Messiaanse gemeentes. Ons lees hierdie woorde of soortgelyke woorde keer-op-keer in die Skrif, waar ons leer dat God vir Israel stry, Hom verdedig en sy vyande voor hom uitroei. Ons ondervind ook hierdie woorde in ons eie lewens wanneer God ons verlos uit die hand van die vyande wat teen ons te staan kom, met die doel om ons op een of ander wyse kwaad aan te doen. Deur geloof, glo ons hierdie woorde – die stryd is die Here s’n!

Hierdie Skrifgedeelte hou egter ook ‘n mate van bedreiging in omdat, ofskoon die stryd die Here s’n is, die oorwinning meesal van onsself afhang! Julle sal die insident met betrekking tot die twaalf verspieders onthou; tien van die twaalf manne , deur Moses gestuur om die land Kanaän te gaan verken, het met ‘n negatiewe verslag teruggekeer. Hulle het daardeur geslaag om die harte van die ganse volk van God te laat afdwaal. Toe God egter die verspieders met ‘n plaag getref en hulle gesterf het, het die kinders van Israel hulle fout besef, berou getoon en ingestem om die land binne te gaan en daarvoor te veg, maar dit was te laat vir oorlog; trouens, wat erger as dit was, is die feit dat dit vir hulle te laat was om die gevolge van hul sonde van opstand, te verhoed.

Numeri / Bamidbar {14:40} “en die môre vroeg klaargemaak en op die top van die berg geklim en gesê: Hier is ons, en ons wil optrek na die plek wat die HERE gesê het, want ons het gesondig. {14:41}  Maar Moses het gesê: Waarom oortree julle tog die bevel van die HERE, aangesien dit tog nie sal geluk nie? {14:42}  Moenie optrek nie, want die HERE is nie in julle midde nie—anders word julle verslaan voor julle vyande. {14:43}  Want die Amalekiete en die Kanaäniete is daar voor julle, en julle sal deur die swaard val; omdat julle van die HERE afvallig geword het, daarom sal die HERE nie met julle wees nie.”

God sal ons gevegte vir ons stry en Hy sal ons vyande in ons hande oorlewer, maar óns het sekere verantwoordelikhede teenoor Hom. God sal alles doen wat Hy belowe het, maar ons moet deelneem indien óns die oorwinning verlang. Ons móét dus gehoorsaam wees! Gehoorsaamheid ontsluit die deur tot al ons seëninge,

Deuteronomium / Devarim {28:1} “As jy dan goed luister na die stem van die HERE jou God om sorgvuldig te hou al sy gebooie wat ek jou vandag beveel, dan sal die HERE jou God jou die hoogste stel bo al die nasies van die aarde. {28:2}  En al hierdie seëninge sal oor jou kom en jou inhaal as jy luister na die stem van die HERE jou God. {28:7}  Die HERE sal maak dat jou vyande wat teen jou opstaan, voor jou verslaan word; op een pad sal hulle teen jou uittrek en op sewe paaie voor jou uit vlug.”

Dit klink alles heel eenvoudig en voor-die-hand-liggend, maar dit was nie vir die kinders van Israel moontlik om hierdie eenvoudige opdrag uit te voer nie, eweneens ook nie vir die meeste van ons nie. Iets so eenvoudig soos gehoorsaamheid, blyk die allermoeilikste om na te kom. Ons moet onsself afvra: Waarom? Waarom is dit dan, dat ten spyte van God se versekering dat Hy ons sal seën en al ons vyande aan ons sal oorlewer as ons gehoorsaam is, ons nie gehoorsaam kan wees nie? Sou dit wees omdat ons nie geseën wil word nie of is dit omdat ons sadisties is en pyn en lyd geniet? Ek twyfel of dit so is! Waarom is dit dan so moeilik om gehoorsaam te wees? Meeste mense sal graag wil sê: “Die duiwel het my dit laat doen”, maar die feit bly dat óns te blameer is. Ons eie selfsug, ons begeerte om ons eie sin te kry en dinge op ons eie wyse te doen, ons begeerte om ons vlees te bevredig – dít is die rede.

Romeine / Romim {7:19} “Want die goeie wat ek wil, doen ek nie, maar die kwaad wat ek nie wil nie, dit doen ek. {7:20}  Maar as ek doen wat ek nie wil nie, dan doen ek dit nie meer nie, maar die sonde wat in my woon. {7:21}  Ek vind dus hierdie wet: as ek die goeie wil doen, is die kwaad by my aanwesig. {7:22}  Want ek verlustig my in die wet van God na die innerlike mens; {7:23}  maar ek sien ‘n ander wet in my lede wat stryd voer teen die wet van my gemoed en my gevange neem onder die wet van die sonde wat in my lede is. {7:24}  Ek, ellendige mens! Wie sal my verlos van die liggaam van hierdie dood? {7:25}  Ek dank God deur Jesus Christus, onse Here! (7:26) So dien ek self dan wel met die gemoed die wet van God, maar met die vlees die wet van die sonde.”

Kom ons wees eerlik: Ons is ons ergste vyande, maar danksy Jesus die Messias, is ons van onsself verlos!

Kom gou Jesus!

PDF weergawe

Voorheen uitgegee: 2010-08-21