God het alles gedoen

D’var Torah 

Wanneer jy neem – Ki Tisa 

Eksodus / Shemot 30:11 – 34:35

1 Konings / Melachim Aleph 18:1 – 39

1 Korinthiërs / Korintim Aleph 8:4 – 13

Eksodus / Shemot {32:2} “Toe het die hele volk die goue ringe afgeruk wat aan hulle ore was, en dit na Aäron gebring. {32:4} En hy het dit uit hulle hand geneem en dit met die beitel bewerk en daar ‘n gegote kalf van gemaak. Daarop sê hulle: Dit is jou gode, o Israel, wat jou uit Egipteland laat optrek het.”. 

Dit sou onbegryplik wees om te glo dat so ’n iets ooit vandag kon gebeur het: dat iemand die God van hemel en aarde vir ‘n afgod verruil, maar dit is tog so! Dit kom nie slegs voor onder afgodsdienende heidene of gewone sekulêre mense op straat nie, maar ook onder gelowiges in Jesus die Messias. Ek sal dit netnou verduidelik maar laat ons hierdie verskynsel van nader beskou en sien hoedat dit betrekking het op wat mense vandag doen. 

Die kinders van Israel het so pas die vernaamste gebeurtenis in die hele geskiedenis beleef. God het hulle uit honderde jare se slawerny in Egipte verlos met ‘n uigestrekte arm en magtige tekens en wonders. Hulle het hulle folteraars in die Rietsee sien verdrink terwyl húlle ongehinderd op droë grond daardeur gestap het. Hulle het ervaar hoedat water van bitter na soet verander en voedsel – manna – uit die hemel vir hulle voorsien word. Hierdie mense het alle rede gehad om te glo dat daar ‘n God is en Hy onafhanklik van hulle en ter wille van hulle optree. 

Die kinders van Israel het hoegenaamd niks gedoen om die uittog te bewerkstellig nie; hulle redding van die farao se leër, hulle behoefte aan drinkwater en voedsel is alles deur God voorsien – God het alles gedoen! Maar getrou aan die menslike natuur, hulle trots, móés hulle die eer daarvoor vir hulself toe-eien, móés hulle ‘n afbeelding van ‘n goue kalf vorm eiehandig gemaak en elke wonderwerk, wat plaasgevind het, daaraan toeskryf: aan iets wat HULLE gemaak het. Ongelukkig bestaan hierdie selfde menslike natuur vandag nog. 

Ons het al almal die uitdrukking “iemand wat homself opgewerk het” gehoor. Dit beskryf ‘n persoon wat niks gehad het nie en óf deur harde werk óf skranderheid, homself verhef het om welgesteld te raak. Hierdie uitdrukking is so algemeen omdat ons menslike natuur ons laat glo dat ons oor ons eie lot beskik, dus dwing ons trots ons om al die eer vir ons welslae vir onsself toe te eien. Ek is oortuig daarvan dat ons almal sulke mense teëgekom het, wat spog oor wat hulle al bereik het. 

Ek het by geleentheid ‘n egpaar hoor stry oor geld. Die eggenoot het na aanleiding van sy vrou se verwyte dat hy nie voldoende vir haar sorg nie, kwaai daarop gewys het dat slegs hý gewerk en alles waaroor die gesin beskik voorsien het. Dit, het hy gesê was veel meer as in die geval van meeste ander mense. Hy het aanhoudend daarop aangedring hoedat hý dit behartig en sy niks bygedra het tot wat hulle besit het nie. 

Die feit is egter dat as dit nie vir God was nie, kon ons niks gedoen, verkry of besit het nie. Alles wat ons is en alles wat wat ons het, is deur God voorsien – ons het gevolglik hoegenaamd géén rede om te spog of op iets trots te wees nie! 

Ongelukkig is sulke trots nie net tot ongelowiges beperk nie! Die menslike natuur kry die oorhand oor selfs die beste van diegene wat verklaar dat hulle in ‘n persoonlike verhouding met God verkeer. In die lig hiervan, meen ek dat ons almal hierdie waarskuwing van God ter harte moet neem: 

Deuteronomium / Devarim {8:10} “en jy sal eet en versadig word en die HERE jou God loof oor die goeie land wat Hy jou gegee het. { 8:11} Neem jou in ag dat jy die HERE jou God nie vergeet deur sy gebooie en sy verordeninge en sy insettinge wat ek jou vandag beveel, nie te hou nie; {8:12} sodat jy nie miskien eet en versadig word nie en mooi huise bou en bewoon, {8:13} en jou beeste en jou kleinvee vermeerder en jou silwer en goud vermeerder, ja, alles wat jy het, vermeerder— {8:14} en jou hart hom dan verhef, dat jy die HERE jou God vergeet wat jou uit Egipteland, uit die slawehuis, uitgelei het; {8:15} wat jou deur die groot en vreeslike woestyn gelei het, deur giftige slange en skerpioene en ‘n dorsland sonder water; wat vir jou water uit die klipharde rots laat kom het; {8:16} wat jou in die woestyn manna laat eet het, wat jou vaders nie geken het nie, om jou te verootmoedig en jou te beproef, om uiteindelik aan jou goed te doen— {8:17} en jy in jou hart dink: My krag en die sterkte van my hand het vir my hierdie rykdom verwerwe. {8:18} Maar dink aan die HERE jou God, dat dit Hy is wat jou krag gee om rykdom te verwerwe, dat Hy sy verbond kan bevestig wat Hy aan jou vaders met ‘n eed beloof het, soos dit vandag is.”. 

Ek dink dat hierdie Skrifgedeelte alles saamvat! 

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou

Paslik geklee wanneer diens gelewer word

D’ Var Torah 

U sal beveel / Tetzaveh 

Eksodus / Shemot 27:20 – 30:10

Esegiël / Yechezekiel 43:10 – 27

Hebreërs / Ivrim 13:10 – 17

Eksodus / Shemot {28:1} “Dan moet jy jou broer Aäron, en sy seuns saam met hom, uit die kinders van Israel, laat nader kom na jou toe, dat hy vir My die priesteramp kan bedien: Aäron, Nadab en Abíhu, Eleásar en Itamar, die seuns van Aäron. {28:2} En jy moet vir jou broer Aäron heilige klere maak, tot eer en tot sieraad. {28:3} Jy moet ook spreek met almal wat kunsvaardig is, wat Ek met die gees van wysheid vervul het, dat hulle vir Aäron klere maak, om hom te heilig, dat hy vir My die priesteramp kan bedien. {28:4} En dit is die klere wat hulle moet maak: ‘n borstas en ‘n skouerkleed en ‘n mantel en ‘n kunstig bewerkte rok, ‘n tulband en ‘n gordel; so moet hulle dan vir Aäron, jou broer, heilige klere maak, en vir sy seuns, dat hy vir My die priesteramp kan bedien. {28:5} En hulle moet die goud en die pers en purperrooi en bloedrooi stowwe en die fyn linne neem. ”. 

Ek het onlangs ‘n konferensie bygewoon waar twee sprekers die onderwerp van hoe ‘n mens geklee behoort te wees tydens ‘n erediens, behandel het. Die onderwerp het veral gesentreer om die bywoning as sulks meer aanvaarbaar vir jongmense te maak. Hulle mening was om deur ‘n meer ontspanne kleredrag vir nie slegs gemeentelede nie, maar ook vir die gemeente se leierskap en personeel toe te laat, méér jongmense die Sabat-dienste sou bywoon. 

By Melech Yisrael vereis ons dat die leierskap paslik geklee moet wees en hulle hulself paslik klee volgens die hedendaagse standaard van iemand in ‘n korporatiewe, uitvoerende hoedanigheid. Dit behels ‘n pakklere en das. Ons het egter ook voorskrifte vir diegene wat deel van die leierskap uitmaak. So vereis ons wel van enige persoon wat aan die werklike diensfunksie deelneem, om ook paslik geklee te wees. Dit sluit in diegene wat kommentaar lewer op die weeklikse Tora-parasha of aan enige deel van die Tora-diens deelneem. Hulle word versoek om langbroeke (geen “Jeans” nie) en ‘n hemp met ‘n kraag te dra. Vanselfsprekend is die dra van die tallit en kippah ‘n vereiste. Van dames wat deelneem en versoek word om uit die Haftara (Profete) of Brit Chadasha (Hernieude verbond) voor te lees, word vereis om rompe onder die knie asook ‘n hoofbedekking te dra. Ons vereis hierdie dinge geensins om oudmodies te wees nie maar omdat dit ‘n mate van eerbied betaam van iemand wat aangewys is om voor die Here te dien. 

As gelowiges in Jesus die Messias, is ons ‘n heilige priesterdom: 

1 Petrus / Kefa Aleph {2:5} “en laat julle ook soos lewende stene opbou, tot ‘n geestelike huis, ‘n heilige priesterdom, om geestelike offers te bring wat aan God welgevallig is deur Jesus Christus. ”. 

Die priesters, na wie in hierdie week se parasha verwys word, kon nie op enige wyse geklee wees nie. Hule moes te alle tye paslik geklee wees wanneer hulle in God se teenwoordigheid diens gelewer of voor Hom verskyn het. Ek glo nie dit was ‘n vereiste van vorige geslagte nie en dit is ook nie nou die geval nie. Dit is inderdaad ‘n teken van eerbied en respek wat oor generasies heen strek. 

Die “pop”-sanger Justin Bieber, was vereer met ‘n uitnodiging om die Kanadese Eersteminister, Harper, te ontmoet. Hy het die ontmoeting in ontspanningsdrag bygewoon, terwyl die Eersteminister egter paslik geklee was, eerstens soos dit ‘n persoon in sy hoedanigheid betaam en tweedens as paslik vir ‘n staatsgeborge geleentheid. Baie mense was ontstig deur, wat hulle gemeen het, die sanger se blatante gebrek aan respek, aangesien dit ‘n besondere geleentheid was en hy die Eersteminister sou ontmoet. Tog was daar ook diegene wat sy voorkoms verdedig het op grond van sy ouderdom en die huidige geslag se invloed. Vir diegene wat iets van Justin Bieber se lewenstyl (wat oral op ponie-koerante verskyn) kennis dra en as gelowiges in Jesus die Messias, wie sou jy verkies om ‘n rolmodel vir jou kind te wees? 

Indien staatshoofde respek afdwing, soos duidelik in die Skrif uiteengesit, hoeveel te meer behoort ons nie aan God eerbied te betoon deur paslik geklee in Sy teenwoordigheid in Sy huis van aanbidding te wees nie? 

Ten slotte: Het enige ouer al ooit nodig gehad om ‘n tienerjarige te ding om mooi aan te trek vir ‘n “Prom”-aand? Kom ons wees eerlik: dit is ‘n kwessie van eerbied en nie van generasie nie!! 

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou

Hemel op Aarde

D’Var Torah 

Offer / Terumah 

Eksodus / Shemot 25:1-27:19

Jesaja / Yeshayahu 66:1 – 24

Matthéüs / Mattityahu 5:33 – 37

Hebreërs / Ivrim 9:1 – 10

Eksodus / Shemot {25:1} “Toe het die HERE met Moses gespreek en gesê: {25:2} Sê aan die kinders van Israel dat hulle aan My 'n offergawe moet bring; van elkeen wie se hart hom aandrywe, moet julle my offergawe bring. {25:3} En dit is die offergawe wat julle van hulle kant moet bring: goud en silwer en koper; {25:4} en pers en purperrooi en bloedrooi stowwe en fyn linne en bokhaar; {25:5} en rooigeverfde ramsvelle en robbevelle en akasiahout; {25:6} olie vir die kandelaar, speserye vir die salfolie en vir die reukwerk van speserye; {25:7} oniksstene en stene om in te lê vir die skouerkleed en die borstas. {25:8} Ook moet hulle vir My 'n heiligdom maak, dat Ek in hulle midde kan woon. {25:9} Volgens alles wat Ek jou laat sien-die voorbeeld van die tabernakel en die voorbeeld van alles wat daarby behoort-so moet julle dit maak.”. 

Is dit moontlik om hemel op aarde te hê? Ja, indien ‘n mens besef dat die tabernakel (Mishkan) ‘n presiese reproduksie van die een in die hemel was, aldus Moses. 

Eksodus / Shemot {25:9} “Volgens alles wat Ek jou laat sien-die voorbeeld van die tabernakel en die voorbeeld van alles wat daarby behoort-so moet julle dit maak.”. {25:40} En kyk dat jy dit maak volgens die voorbeeld daarvan wat jou op die berg getoon is."

Die Shakinah (Schachinah) – die heerlikheid van God in fisiese gedaante – het in die tabernakel gewoon; God se teenwoordigheid was op aarde (hemel op aarde). Die hele doel van die tabernakel was om hemel op aarde te verteenwoordig; die koninkryk van hemel of koninkryk van God was veronderstel om op aarde te wees en in Bybelse tye, het die tabernakel en later die tempel (HaMikdash) daardie doel vervul. Die tabernakel was ‘n plek vir die mens om met God te kommunikeer, deur God onderrig te word en in Sy teenwoordigheid te verkeer. Daar bestaan vandag geen tabernakel op aarde nie en die tempel is reeds in 70 nC vernietig. Bestaan daar dus vandag hemel op aarde?

Jesus het ons geleer aangaande die koninkryk van die hemel en die koninkryk van God. Net soos die tempel, is dit hemelse koninkryk wat hier op aarde gedupliseer word. 

Lukas / Uri {17:20} “En toe Hy deur die Fariseërs gevra is wanneer die koninkryk van God sal kom, het Hy hulle geantwoord en gesê: Die koninkryk van God kom nie met sigbare tekens nie. {25:21} En hulle sal nie sê: Kyk hier! of: Kyk daar! nie; want die koninkryk van God is binne-in julle.”. 

Sommige vertalings lui “…die koninkryk van God is binne-in julle.”. Die betekenis of strekking van hierdie vertaling uit Grieks, is dat die koninkryk van God binne-in ‘n mens se siel is. Dit is dan ook waar die koninkryk van God vandag te vinde is. Dit is in die siel van elke gelowige in Jesus die Messias aanwesig. Ons is vandag die koninkryk van die hemel / koninkryk van God hier op aarde. Deur middel van ons is die hemel op aarde. Eendag sal ons koning, Jesus die Messias, terugkeer om Sy troon in besit te neem. 

Efesiërs / Efsos {5:1} “Wees dan navolgers van God soos geliefde kinders; {5:2} en wandel in liefde, soos Christus ons ook liefgehad het en Hom vir ons oorgegee het as 'n gawe en offer aan God tot 'n lieflike geur.”.  

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou

Ons het almal vyande

D’var Torah 

Mishpatim 

Eksodus / Shemot 21:1 – 24:18; 30:11 – 16

Jeremia / Yermiyahu 34:8 – 34:22; 33:25 – 33:26

Matthéüs / Mattityahu 5:38 – 42

Eksodus / Shemot {23:20} “Kyk, Ek stuur ‘n Engel voor jou uit om jou op die pad te bewaar en om jou na die plek te bring wat Ek gereedgemaak het. {23:21} Neem jou in ag vir Hom en luister na sy stem; wees nie wederstrewig teen Hom nie; want Hy sal julle oortreding nie vergewe nie, want my Naam is in Hom. {23:22} Maar as jy terdeë na sy stem luister en alles doen wat Ek sal sê, sal Ek die vyand van jou vyande en die teëstander van jou teëstanders wees. {23:23} Want my Engel sal voor jou uit gaan en jou bring na die Amoriete en Hetiete en Feresiete en Kanaäniete, Hewiete en Jebusiete; en Ek sal hulle vernietig. {23:24} Jy mag jou voor hulle gode nie neerbuig en hulle nie dien nie, ook mag jy nie doen na hulle werke nie; maar jy moet hulle heeltemal afbreek en hulle klippilare kort en klein slaan. {23:25} En julle moet die HERE julle God dien; dan sal Hy jou brood en jou water seën, en Ek sal siektes uit jou midde verwyder. {23:26} Daar sal geen misdragtige of onvrugbare in jou land wees nie. Ek sal die getal van jou dae vol maak. {23:27} Ek sal my skrik voor jou uit stuur en elke volk waarby jy kom, in verwarring bring. En Ek sal al jou vyande vir jou laat vlug. ”. 

Israel het tot op hede nog vyande. Selfs daardie lande wat al vredesooreenkomste met hom aangegaan het – soos Egipte en Jordanië – tree eerder as vyande op as vredesgenote. 

In die bovermelde Skrifgedeelte, geneem uit hierdie week se parasha, deel God mee dat Israel se vyande ook sy vyande sal wees; trouens, indien ons tot aan die einde van die Bybel lees, vind ons dat God al Israel se vyande verslaan, deur hulle in oorloë dood te maak totdat hulle bloed so hoog as ‘n perd se toom gevloei het – dit kon drie voet (0,9 m) hoog of hoër gewees het. 

Ons het almal vyande – selfs ook ek! Dit is mense wat my graag sou wou sien faal en my selfs leed toewens. As gelowige in Jesus die Messias en ‘n kind van die Lewende God, glo ek dat, soos in die geval van Israel, my vyande ook vyande van God is. Niemand hou van vyande nie, veral diegene wat ‘n mens teëspoed toewens nie. Desnieteenstaande ontvang ons hierdie Bybelse opdrag van Jesus: 

Matthéüs / Mattityahu {5:43} “Julle het gehoor dat daar gesê is: Jy moet jou naaste liefhê en jou vyand moet jy haat. {5:44} Maar Ek sê vir julle: Julle moet jul vyande liefhê; seën die wat vir julle vervloek, doen goed aan die wat vir julle haat, en bid vir die wat julle beledig en julle vervolg; ”. 

Die Tanach (Hebreeuse Skrif) leer ons om ons naaste (Levitikus / Vayikra {19:18}) lief te hê. Met verloop van jare, het godsdienstige hiërargie hierdie Skrifgedeelte korrup gemaak deur die byvoeging: “…en haat jou vyand.”. In die voorafgaande Skrifgedeelte het Jesus egter die betrokke gedeelte tot die oorspronklike bedoelings verander. 

Lukas / Uri {6:27} “Maar Ek sê vir julle wat luister: Julle moet jul vyande liefhê en goed doen aan die wat vir julle haat. {6:28} Seën die wat vir julle vervloek, en bid vir die wat julle beledig.”. 

Die vraag ontstaan dus, dat as in die gedeelte hierbo uit parasha Mishpatim geneem, God sê Hy is ‘n vyand vir ons vyande, hoe versoen ons dit met wat Jesus sê aangaande liefde vir ons vyand? Weerspreek Vader en Seun mekaar dan? 

Die verklaring om te begryp wat Jesus ons leer en wat God in ons Skrifgedeelte sê, sentreer eintlik om die woord “haat”. Wanneer God na Homself verwys as ‘n vyand vir Israel se vyande, bedoel Hy dit in die sin van oorlog. In enige oorlog waarin Israel teen sy vyande betrokke sou raak, sal Hy ‘n vyand vir hulle vyande wees, met ander woorde: Hy sal aan Israel se kant wees en die vyand in oorlog verslaan. Jesus verwys egter nie na oorlog of die verslaan van ‘n oorlogsvyand nie – Hy praat spesifiek van moord. Om iemand dus te haat, is om in jou gedagte moord te pleeg. 

Matthéüs / Mattityahu {5:21} “Julle het gehoor dat aan die mense van die ou tyd gesê is: Jy mag nie doodslaan nie, maar elkeen wat doodslaan, moet verantwoording doen voor die gereg. {5:22} Maar Ek sê vir julle dat elkeen wat vir sy broeder sonder rede kwaad is, verantwoording moet doen voor die gereg; en elkeen wat vir sy broeder sê: Raka! moet verantwoording doen voor die Groot Raad; en elkeen wat sê: Jou dwaas! moet verantwoording doen in die helse vuur.”. 

Moord is ‘n halsmisdaad, teenoor die doodmaak van ‘n persoon in ‘n oorlogsituasie. Ons moet dus ons vyand liefhê sodat ons nie aan die sonde van moord skuldig is nie. 

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou