Gevangenskap is van die menslike verbeelding
VaYikra
(En Hy Het Geroep)
Levitikus / Vayikra {6:1} “Verder het die HERE met Moses gespreek en gesê: {6:2} As iemand sondig en ontrou handel teen die HERE deurdat hy teenoor sy naaste ontken dat iets aan hom toevertrou of as pand gegee is of deur hom geroof is, of dat hy sy naaste iets afgepers het, {6:3} of dat hy iets gekry het wat weg was, en dit ontken; of dat hy vals sweer ten opsigte van enigiets wat 'n mens kan doen om hom daarmee te besondig {6:4} as hy dan sondig en skuldig word, moet hy teruggee wat hy deur roof ontvreem of deur afpersing verkry het, of wat aan hom toevertrou was, of verlore goed wat hy gevind het; {6:5} of alles waaroor hy vals gesweer het: hy moet daar ten volle vergoeding voor gee en nog die vyfde deel daarvan byvoeg; aan hom aan wie dit behoort, moet hy dit gee op die dag as hy boete doen. {6:6} En hy moet van die kleinvee, na jou skatting, as boete aan die HERE 'n ram sonder gebrek as skuldoffer na die priester bring. {6:7} Dan moet die priester vir hom versoening doen voor die aangesig van die HERE, en dit sal hom vergewe word enigiets wat 'n mens doen, sodat hy daardeur skuldig word.”
Ek vertrou dat soos jy hierdie week se parasha asook verlede week s’n lees, jy gemerk het dat die Torah nooit gevangenskap as ‘n vorm van straf gebruik het nie. Gevangenskap as sulks is van die menslike verbeelding en nie van God nie. Indien ‘n dief – iemand wat iets deur onderdrukking bekom het of iets wat aan hom toevertrou was, misbruik het, iemand wat iets teruggehou het van wat ‘n persoon verloor het of iemand wat oor enige van die voorafgaande sake valslik gesweer het – skuldig bevind is, is hy nie gevange geneem, soos wat vandag in sommige van hierdie misdrywe gebeur nie. In plaas daarvan, leer die Tora dat die benadeelde persoon vergoed moet word. Nie slegs moes die item wat geneem of weerhou is, teruggegee word nie, maar wel 20 % daarop toegevoeg word. Indien iemand dus ‘n lam gesteel het, sou hy lam vir lam moes terugbetaal, plus ‘n bykomende geldelike bedrag van 20 % van die waarde van ‘n lam. Dit was egter nie al nie! ‘n Dief moes, soos ons hierbo gelees het, ‘n ram na die priester bring as sondoffer. Hieruit kan afgelei word dat diefstal ‘n aansienlike duur les vir die skuldige party geword het.
Wat sou die geval gewees het waar die dief, onderdrukker of persoon wat ‘n deposito teruggehou het, nie in staat was om die boete te betaal nie? Die Tora leer ons dat hulle en indien nodig selfs hulle onmiddelike gesinslede as slawe verkoop sou word, waar hulle die boete sou moes afwerk tot-en-met die shmitah-jaar (die sewende jaar van kwytskelding). Volgens my mening sou dit ‘n voldoende afskrikwyse wees, maar bowenal is die Tora-stelsel één wat beskerm en rehabilitasie aanmoedig.
Ek glo dat daar voldoende bewys is dat ons moderne stelsel van gevangenskap ontoereikend, onprakties en teenproduktief is. Dit laat nie slegs die slagoffer sonder vergoeding nie, maar die samelewing moet die oortreder huisves en voed teen ‘n gemiddelde koste van $ 25 000,00 per jaar (2013). Indien die regte van kriminele vandag in oënskou geneem word asook geriewe soos gratis gesondheid- en tandheelkundige sorg tot hulle beskikking terwyl hulle gevangenes is, wie word meer gestraf – die krimineel of die slagoffer en samelewing? Erger nog, die krimineel word aangehou saam met honderde ander misdadigers waar die meerderhied van mekaar leer, vriendskappe ontstaan en verbintenisse met mekaar aangaan en hulle die gevangenis verlaat, erger as toe hulle gearresteer is.
Indien dit nie vir gevangenisbedienings was nie, soos dié wat ons hier by Melech Yisrael het nie, sou die terugval in misdaad van veel groter omvang gewees het as wat dit alreeds is.
Kom gou Jesus!
Voorheen uitgegee: 2013-03-10