✦

Drome

VaYeshev 
(En Hy Het Bedaar)


Terwyl ek deur hierdie week se parasha gelees het, het die woorde van Martin Luther King my bygeval, toe hy gesê het: “Ek het 'n droom”. Hy het gedroom dat die Afro-Amerikaners finaal ook hul plek in Amerika sou vind, wat ten ene male al die ongeregtigheid van segregasie sou beëindig. Toe hy hierdie droom gehad het, is daar neergesien op swartmense, wat die laagste take moes verrig en agterin busse moes sit. Indien enige blanke persoon in die Suide, tydens daardie ontstuimige jare gevra sou word, sou daar bloot gesê word dat Martin Luther King niks meer as 'n dromer was en desegrasie nimmer as te nooit sou plaasvind nie! Die feite en natuurlik die geskiedenis is egter vanselfsprekend. Desegrasie het inderdaad plaasgevind en Martin Luther King se droom is bewaarheid. Prys die Here!

Ek glo egter nie dat dit Martin Luther King was wat eindelik sy droom bewaarheid het nie. Hy het ongetwyfeld hard gewerk daaraan: Hy het saamtrekke gereël en sittings gehou, maar die oorwinning self het nogtans nie van hom gekom nie. Hy het deur die jare baie teleurstellings en terugslae ervaar sodat hy gedink het sy droom sou nooit verwenselik word nie. Uiteindelik het dit hom sy lewe gekos voordat sy droom gerealiseer het. Martin Luther King was egter nie die eerste dromer nie.

Genesis / Bereshit {37:5} “Ook het Josef ‘n droom gehad wat hy aan sy broers vertel het. Daaroor het hulle hom nog meer gehaat. {37:6} Hy het naamlik vir hulle gesê: Hoor tog hierdie droom wat ek gehad het. {37:7} Kyk, ons was besig om gerwe te bind op die land toe meteens my gerf gaan staan en ook regop bly staan, terwyl julle gerwe daar rondom kom en hulle voor my gerf neerbuig. {37:8) Toe sê sy broers aan hom: Wil jy miskien oor ons regeer? Of wil jy miskien oor ons heers? En hulle het hom nog meer gehaat oor sy drome en oor sy woorde. {37:9} Daarna het hy nog ‘n ander droom gehad en dit aan sy broers vertel en gesê: Kyk, ek het nog ‘n droom gehad—die son en die maan en elf sterre het hulle voor my neergebuig. {37:10} Toe hy dit aan sy vader en sy broers vertel, het sy vader hom hard bestraf en aan hom gesê: Wat is dit vir ‘n droom wat jy gehad het? Moet ons werklik kom, ek en jou moeder en jou broers, om ons voor jou na die aarde neer te buig? {37:11} En sy broers was afgunstig op hom, maar sy vader het die saak in gedagte gehou.”

Josef het 'n droom gehad maar niemand het hulle daaraan gesteur nie. Sy familie het sy drome as belaglik beskou en gereken dat niks wat hy gedroom het, ooit bewaarheid kon word nie, maar dit het. Alles wat Josef gedroom het, het werklikheid geword. Nietemin twyfel ek sterk of hyself hulle ernstig opgeneem het soos wat die gebeure in sy lewe ontvou het. Stel julle voor wat hy moes gedink het terwyl hy onderin 'n droë put moes wag om van die dors om te kom, nadat sy broers hom daarin gegooi het of toe hy deur hulle as slaaf aan die Midianiete verkoop is. Dit was beslis nie oor sy drome om oor sy familie te heers nie; inteendeel, dit het vir hom slegs gegaan om oorlewing! Dit het neerlae vereies alvorens God oorwinning in Josef se lewe sou bewerkstellig, netsoos die terugslae wat Martin Luther King moes verduur om God se oorwinning te verwenselik en sy droom bewaarheid is.

Ek besef dat ons almal al drome gehad het, maar die werklikheid is dat nie alle drome profeties is nie; inteendeel, die meeste daarvan is nie, maar dit is nie wat belangrik is nie. Wat wel van belang is, is dat ons, ons drome nie te ernstig opneem nie. Dikwels neem ons dit egter ver te ernstig op. Ons ontleed dit, bestudeer dit en peins daaroor in 'n poging om die uitleg en betekenis van die drome te probeer uitvind. Onthou, dit was nie voordat alles met hom gebeur het, dat Josef die ware betekenis van sy drome besef het nie en hy baie moeilike tye moes deurmaak, alvorens dit gerealiseer het nie, maar hy het dit alles oorleef om dit te kan beleef. Ongelukkig het Martin Luther King dit nie beleef om sy droom bewaarheid te sien nie.

Wat ek probeer verduidelik, is dat of ons drome waarlik profeties is, aldan nie, God in beheer is en dié Een is wat ons drome sal vervul. Sommige van ons mag die vervulling daarvan beleef en ander nie, maar per slot van sake hang dit alles van God af. Ekself heg nie veel waarde aan die uitleg van drome nie. Netsoos Josef, is ek net te besig van dag tot dag, terwyl ek op die Here vertrou om my elke dag deur te sien, één dag op 'n keer. Dus het ek nie tyd om gemoeid te wees met wat ek verlede jaar, verlede maand of selfs verlede nag gedroom het nie. Van tyd tot tyd deel ek wel my drome mee maar “liasseer” dit iewers in my brein en gaan aan met my lewe. God, in Sy wysheid en op Sy bestemde tyd, sal my drome bewaarheid, aldan nie! Baruch HaShem!

Prediker / Koholet {5:6} “Want soos daar baie drome is, so is daar ook nietige woorde in menigte, maar vrees God!”

Kom gou Jesus!


Voorheen uitgegee: 2009-12-12







Onthou julle van elke vorm van kwaad

D’Var Tora
En hy het bedaar – Vayeshev


Genesis / Bereshit {39:6} “En hy het alles wat syne was, aan Josef oorgelaat, sodat hy met sy hulp van niks kennis geneem het nie as net van die brood wat hy geëet het. En Josef was skoon van gestalte en mooi van aansien. {39:7}  Ná hierdie dinge het die vrou van sy heer haar oë na Josef opgeslaan en gesê: Kom hou gemeenskap met my. {39:8}  Maar hy het geweier en aan die vrou van sy heer gesê: Kyk, deur my is dit dat my heer geen kennis neem van wat in die huis is nie; en alles wat syne is, het hy aan my oorgegee. {39:9}  Hy is in hierdie huis nie groter as ek nie en het my niks onthou nie behalwe u, omdat u sy vrou is; hoe kan ek dan hierdie groot kwaad doen en sondig teen God? {39:10}  En nadat sy met Josef dag ná dag gespreek het, en hy na haar nie wou luister om by haar te lê om met haar gemeenskap te hou nie, {39:11}  kom hy eendag in die huis om sy werk te doen terwyl niemand van die huisgenote binne was nie. {39:12}  Toe gryp sy hom aan sy kleed en sê: Kom hou gemeenskap met my. Maar hy het sy kleed in haar hand laat agterbly en gevlug en na buite geloop. {39:13}  Toe sy dan sien dat hy sy kleed in haar hand laat bly en buitentoe gevlug het, {39:14}  roep sy na haar huisgenote en sê aan hulle: Kyk, hy het vir ons ‘n Hebreeuse man hier gebring om met ons gek te skeer; hy het na my gekom om met my gemeenskap te hê, en ek het hard geskreeu; {39:15}  en toe hy hoor dat ek my stem verhef en skreeu, het hy sy kleed by my laat agterbly en gevlug en na buite geloop.”.

Daar is vir ons soveel om te leer uit die verhaal van Josef (Yoseph) – boekdele kan daaroor geskryf word, maar uit die gedeeltes waarop ek gefokus het, is daar ‘n baie belangrike beginsel om van kennis te neem. Terwyl ek hierdie verse bestudeer het, het ek hierdie beginsel geneem en dit geïnkorporeer in sowel my persoonlike as professionele lewe. Soos ons bewus is, was Josef ‘n ongetroude man; die betrokke beginsel geld egter ook vir ‘n ongetroude vrou, getroude mans asook getroude vrouens.

Potifar se vrou het haar oë op Josef gehad: hy was jonk, aantreklik en boonop ‘n slaaf. Sy het ongetwyfeld gemeen dat sy hom sonder veel moeite sou kon verlei.

Meeste mans sou maklik voor hierdie vrou se toenadering geswig het, maar nie Josef nie omdat hy aan ‘n hoër gesag verantwoordelik was. Is dít wat Josef in die moeilikheid laat beland het, dat hy geweier het om aan die eise van sy heer se vrou toe te gee? Wanneer ‘n mens egter die gebeure wat tot haar beskuldigings teen hom gelei het, oorweeg, sou ons sekerlik tot daardie gevolgtrekking gekom het. Was dit die feit dat hy van Potifar se vrou weggevlug het, wat hom in die moelikheid laat beland het of was dit slegs ‘n simptoon van die probleem?

1 Tessalonisense / Tesolonilim Alef {5:22} ” Onthou julle van elke vorm van kwaad.”.

Hierdie vers verduidelik die oorsaak van Josef se probleem. Hy het gewoond geraak daaraan om in Potifar se huis te wees, dat hy gerus geraak het om daar te wees wanneer hy alleen in die huis saam met Potifar se vrou was.

Uit die Skrifgedeeltes hierbo is dit duidelik dat Potifar se vrou herhaaldelik tot Josef toenadering gesoek het, sodat hy sonder twyfel van haar bedoelings bewus was. Waarom sou hy dan gewaag het om alleen met haar in die huis te verkeer? Indien hy homself nie toegelaat het om alleen met hierdie vrou in die huis te wees nie, sou hy homself nie onder verdenking laat kom het nie. Toegegee dat God alle dinge vir ons ten goede beskik, maar moontlik sou twee jaar in die gevangenis verhoed kon gewees het terwyl God nogtans die finale hoofstuk van hierdie verhaal geskryf het.

Die beginsel wat ons dus uit hierdie verhaal kan leer en op ons eie lewens toepas is die volgende: moet jouself nooit in ‘n moontlik verdagte posisie laat beland deur iewers alleen met ‘n vrou / man, wat nie jou vrou / eggenoot is nie, te wees nie. Dit sluit ook in om in ‘n motor te wees! Soos reeds gesê, het ek hierdie beginsel in sowel my persoonlike – as professionele lewe toegepas en dit het my altyd uitstekend te pas gekom. Ek het selfs sover gegaan om nooit ‘n vrou alleen in my kantoor van berading te bedien nie. Eweneens vermy ek dit ook om alleen te wees met ‘n man, wat aan my onbekend is en vermy dit hoegenaamd om met ‘n kind alleen te wees. Ons móét die voorkoms van kwaad vermy en onsself beskerm teen moontlike bose bedoelings van sowel ander mense as die satan (HaSatan).


Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou

Afguns is Net So Erg as Sheol (hel)


Ons het die verhaal van Josef behandel en ook die geestelike aspekte en implikasies daarvan bestudeer. Dit is egter nie wat ek vandag weer wil doen nie: Ons gaan ‘n eenvoudige, werklike lewensbeskouing doen van wat eintlik tussen Josef en sy broers aan die gang was. Ek volg hierdie benadering omdat God in die natuurlike omstandighede te werk gaan. Hy werk met eenvoudige mense, wat van dag tot dag leef, besluite neem en keuses uitoefen, wat Hy uiteindelik vir Sy doel en heerlikheid aanwend. 

Genesis / Bereshit {37:3} “En Israel het Josef meer lief gehad as al sy seuns; want hy was vir hom ‘n seun van die ouderdom; en hy het vir hom ‘n lang rok met moue gemaak. {37:4} Toe sy broers sien dat hulle vader hom meer as al sy broers liefhet, het hulle hom gehaat en kon nie vriendelik met hom praat nie. {37:8} Toe sê sy broers aan hom: Wil jy miskien oor ons regeer? Of wil jy miskien oor ons heers? En hulle het hom nog meer gehaat oor sy drome en oor sy woorde. {37:19} En hulle het vir mekaar gesê: Daar kom daardie dromer aan! {37:20} Kom dan nou, laat ons hom doodmaak en in een van die putte gooi en sê: ‘n Wilde dier het hom opgeëet. Dan sal ons sien wat van sy drome word.” 

Ek moet erken dat wedywering tussen broers en susters vir my hoegenaamd nie vreemd is nie. Om groot te word saam met twee broers en ‘n suster, was beslis nie sonder onderlinge woede-uitbarstings, gespot, bakleiery en natuurlik afguns nie. Wanneer ek oor my gesinslewe terugkyk, reken ek dat ‘n mens kan sê dat ek as’t ware met Josef vergelyk kan word. As oudste seun, het my vader my ‘n bietjie voorgetrek en ek is oortuig dat juis dít my by my broers en suster in onguns gebring het. Ofskoon hulle my nooit dood gewens het nie, is ek oortuig dat dit nietemin tot die spanning tussen ons bygedra en onvermydelike afguns aangemoedig het. 

Josef se broers was net eenvoudig afgunstig op hom en kyk, waartoe hulle jaloesie hulle gedryf het: moord! Hierdie geval was egter nie die enigste Bybelse karakters wat afguns geopenbaar het nie. Kaïn was jaloers op Abel; Sara was afgunstig op Hagar; Saul was jaloers op Dawid en Joab op Abner. Waartoe het hulle afguns hulle gedrywe? Kaïn het Abel vermoor, Sara het Hagar weggejaag, Saul het Dawid vervolg en Joab het Abner om die lewe gebring. 

Mense kan om baie verskillende redes afgunstig wees: byvoorbeeld voorkoms, geld, vriende, dinge soos klere, elektronika, begunstiging, werk, salaris, huise, motors, gesinne, vakansies, status ensomeer. Afguns is destruktief vir sowel die person wat afgunstig is as die één op wie die afguns gemik is. Afguns is ‘n laakbare menslike emosie. 

Spreuke / Mishlei {6:34} “want jaloersheid is ‘n toorngloed in ‘n man, en op die dag van wraak verskoon hy nie;”. 

Spreuke / Mishlei {27:4} “Woede is wreed, en toorn kook oor; maar wie kan voor jaloersheid standhou? ”.  

Hooglied / Shir“HaShirim {8:6} “Dra my soos ‘n seëlring op u hart, soos ‘n seëlring op u arm; want liefde is sterk soos die dood, die liefdes-ywer is hard soos die doderyk, sy gloed is ‘n gloed van vuur, ‘n vlam van die HERE.”. 

Afguns is ‘n sonde en kan aanleiding gee tot woede, wraak en selfs die dood. Behoort ons dus nie iets uit ons Parasha oor Josef en sy broers te leer en in plaas van afgunstig te wees, begin om vergenoegd te wees nie? 

1 Korithiërs / Korentim Alef {7:17} “Maar elkeen moet wandel net soos God hom dit toebedeel het, soos die Here elkeen geroep het. En so bepaal ek in al die gemeentes.”. 

My opregte gebed vir elkeen wat hierdie kommentaar lees, is om die volgende verse uit Spreuke op te sê en dit jou persoonike gebed te maak: 

Spreuke / Mishlei {30:7} “Twee dinge vra ek van U; onthou dit nie aan my voordat ek sterf nie: {30:8} Hou valsheid en leuentaal ver van my af; gee my nie armoede of rykdom nie, laat my geniet die brood wat vir my bestem is; {30:9} dat ek nie, as ek oorversadig geword het, U verloën nie, en sê: Wie is die HERE? En dat ek nie, as ek arm geword het, steel en my aan die Naam van my God vergryp nie.”.

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou