✦

Welkom In Mý Wêreld, Jakob

Jetro / Yitro

Eksodus / Shemot 18:1–20:23
Jesaja / Yeshayahu 6:1-17:6; 9:5-6
Matthéüs / Mattityahu 5:17-32
Hebreërs / Ivrim 12:18-24


Eksodus / Shemot 18:1 ”Toe Jetro, die priester van Mídian, Moses se skoonvader, hoor alles wat God aan Moses en aan sy volk Israel gedoen het—dat die HERE Israel uit Egipte uitgelei het— {18:2} het Jetro, Moses se skoonvader, Sippóra, die vrou van Moses, geneem—nadat hy haar teruggestuur het— {18:3} en haar twee seuns. (Die naam van die een was Gersom, want hy het gesê: Ek het ‘n vreemdeling geword in ‘n vreemde land; {18:4} en die naam van die ander was Eliëser; want, het hy gesê, die God van my vader is my hulp en het my van Farao se swaard verlos.) {18:5} En Jetro, Moses se skoonvader, het met sy seuns en sy vrou na Moses gekom in die woestyn waar hy by die berg van God met die laer gestaan het. {18:6} En hy het Moses laat weet: Ek, jou skoonvader Jetro, kom na jou met jou vrou en haar twee seuns saam met haar. {18:7} Daarop gaan Moses uit, sy skoonvader tegemoet, en hy het gebuig en hom gesoen; en hulle het na mekaar se welstand gevra en in die tent ingegaan.”

Ek vind hierdie Skrifgedeelte, geneem uit dié week se Toralesing, besonder bemoedigend; trouens, ek dink alle getroude pare behoort dit ook so te ervaar. Die rede waarom ek dit juis bemoedigend vind, is omdat dit ‘n mens laat besef dat huweliksprobleme, wat egpare vandag ondervind – netsoos dié wat ook my eggenote en ek van tyd tot tyd het – niks nuuts is nie. Egpare het al huweliksprobleme gehad sedert die instelling van die huwelik. Adam en Eva het húl probleme gehad en nou kry ons ‘n kykie in die onharmoniese verhouding tussen Moses en sy vrou. Ek weet nie van julle nie, maar ek vind dit bemoedigend om te besef dat die gróót manne en vroue van die Bybel nie bomenslik (soos sommige mense hulle graag wil voorstel) was nie, maar brose, gebroke menslike wesens was netsoos die res van ons is! Dit is vir my behoorlik asof Moses vir my sê: “Welkom in mý wêreld, Jakob!”. Ja, soos meeste getroude pare wat al geleef het, het ons ook al huweliksprobleme gehad, alhoewel ons verhouding darem nooit tot op die punt van egskeiding versleg het nie, maar ek is seker dat dié gedagte nietemin op een of ander stadium tog in ons huwelik by ons opgekom het! As dit nie vir Jesus die Messias in ons lewens was nie, wie weet wat kon gebeur het?

Ek het in die jare wat ek ‘n rabbi is, aan baie egpare berading verskaf en ek besef hóé moelik dit is vir twee persone van verskillende gesinsagtergronde, wat met uiteenlopende ideale gootgeword het, wat geleer is om anders te dink en aan verskillende denkwyses blootgestel is, as één saam te kom en dadelik verenigbaarheid te vind. Dit is wel so dat pare soms daarop roem hoe eensgesind hul benaderings is en hoe gelukkig hulle tydens hul hofmaak – en selfs verlowingstye is, maar feit bly, dat hóé eenders hulle moontlik dink hulle is, hulle hoegenaamd nie is nie! Hulle is inderdaad twee baie verskillende en uiteenlopende persone met twee verskillende en uiteenlopende persoonlikhede.

Omstandighede verander ná die huwelik: om as getroude paar saam te woon, is hoegenaamd nie dieselfde as toe hulle hofgemaak of verloof was nie. Dit is maklik om ‘n front voor te hou en ‘n mate van persoonlike misterie te handhaaf wanneer persone nie saamwoon nie, maar wanneer ‘n getroude paar onder één dak woon, val die maskers af en dít is wanneer die huwelik eintlik begin. Uit my ondervinding het dit geblyk dat meeste nuwe egpare – veral dié wat nie voorhuwelikse berading ontvang het nie – meeding om gesag in die verhouding. Persone wat egter behoorlike berading ontvang het, sou aan daardie aspek van hul verhouding vroegtydig aandag geskenk het, maar ongelukkig het nie alle pare, wat ek ontmoet het, berading ontvang nie en aan baie wat dit wél ontvang het, is die Bybelse rol van man en vrou in die huwelik nie verduidelik nie. Uit die volgende Skrifgedeelte, skyn dit asof dit inderdaad met Moses en Sippóra die geval was:

Eksodus / Shemot {4:24} ”En op die pad in die herberg het die HERE hom teëgekom en wou hom doodmaak. {4:25} Toe neem Sippóra ‘n skerp klip en sny die voorhuid van haar seun af en gooi dit voor sy voete en sê: Waarlik, jy is vir my ‘n bloedbruidegom! {4:26} En Hy het hom laat staan. Toe het sy gesê: Bloedbruidegom! —met die oog op die besnydenis.”

Hoe ek hierdie Skrifgedeelte vertolk, is dat Moses besig was om sy heidense vrou, wat oënskynlik besnydenis afgekeur het, probeer behaag het deur nie sy seun te besny nie. Dit was blykbaar ‘n belediging teenoor God, want Hy het, volgens die Skrif, dit so ernstig geag dat Hy Moses wou doodmaak, moontlik deur om hom met ‘n siekte of iets dergliks te tref of hoe ookal God verkies het om Moses te dissiplineer, wat ongetwyfeld tot sy dood sou lei. Toe Sippóra egter verneem of deur Moses meegedeel is dat sy beproewing van God was en ‘n regstreekse gevolg was dat hy nagelaat het om sy seun te besny, het sy die besnydenis met ‘n skerp klip self uitgevoer en met veragting die voorhuid by Moses se voete neergegooi. Ons verneem egter nie verder van Sippóra nie, totdat haar vader haar met Moses verenig het, volgens hierdie week se Parasha. Ons weet nie hoe lank hulle uiteen was nie, maar ek waag dit om te sê dat Sippóra, na daardie gebeurtenis, moontlik ‘n meer liefdevolle, sagte en onderdanige vrou was.

Ons moet egter nie onder die wanindruk verkeer dat ons huwelike sonder konflik gaan wees nie, maar eerder vir Jesus die Messias as middelpunt van ons huwelike stel en tot Hom bid om ons te help om dit , waarvoor die apostel Paulus geskryf het, na te kom:

Kolossense / Kolosim {13:18} ”Vroue, wees julle mans onderdanig soos dit betaamlik is in die Here. {3:19} Manne, julle moet jul vroue liefhê en nie teen hulle verbitter word nie.”

Kom gou Jesus!

Voorheen uitgegee: 2010-02-05

Kyk na wat gaan gebeur

Jetro / Yitro
(Gaan)


Eksodus / Shemot {19:10} “Verder het die HERE aan Moses gesê: Gaan na die volk en heilig hulle vandag en môre, en laat hulle hul klere was {19:11} en hulle gereed hou teen die derde dag. Want op die derde dag sal die HERE voor die oë van die hele volk op die berg Sinai afdaal. {19:12} Ook moet jy vir die volk ‘n grens rondom aanwys en sê: Pas op dat julle nie op die berg klim of sy voet aanraak nie. Elkeen wat die berg aanraak, moet sekerlik gedood word. {19:13} Geen hand mag hom aanraak nie; maar hy moet sekerlik gestenig of sekerlik met ‘n pyl geskiet word; of dit ‘n dier of ‘n mens is—hy mag nie lewe nie. As die ramshoring lang geluide blaas, mag hulle op die berg klim.”

Indien julle deel was van ons Sabbatdiens op 25 Januarie 2009, het julle gedeel in 'n groot genot. Dit was nie slegs 'n salwingsdiens nie, maar julle het ook 'n uitstekende verduideliking gehoor oor die onderwerp van die roeping van God oor die land en volk Israel. Deel van hierdie verduideliking was 'n les oor die sentrale rol wat die Sinaï-berg in God se plan vir Israel gespeel het.

In hierdie week se oordenking, meer in besonder die gedeelte hierbo aangehaal, lees ons dat God die kinders van Israel geroep het om die berg Sinaï te nader. Wat is die betekenis daarvan om na die berg Sinaï te kom? Wat is so belangrik van Sinaï-berg dat God Sy volk roep om dit te nader?

Daar is vele "tipes" in die Skrif. Ons het sopas vanjaar die studie voltooi oor Josef, seun van Jakob, wat ons gesien het 'n tipe van Jesus was. Met ons Torastudie, op Sabbatoggend, twee weke gelede, het ons ook gesien hoedat Josef se broers, wat hom in slawerny verkoop het, 'n tipe Judas Iskariot was, wat Jesus uitverkoop het. In die bogemelde Skrifgedeelte, beskou ek berg Sinaï as 'n tipe van wat in die duisendjarige ryk sal gebeur. Hier volg my redenasie:

In die boek Esegiël word ons vertel:

Esegiël / Yechekiel {47:1} “Daarna het hy my teruggebring na die ingang van die huis, en kyk, daar het waters uitgestroom onder die drumpel van die huis uit, na die ooste toe; want die voorkant van die huis was na die ooste toe; en die waters het weggevloei onder die regtersymuur van die huis uit, suid van die altaar.”

Hierdie Skrifgedeelte beskrywe die duisendjarige tempel, wat by Sy wederkoms, deur ons Messias bewoon sal word, Hy gebruik die beeld van water wat onder die drumpel van die tempel uitvloei, as die woord van God wat vanuit Jerusalem sal voortkom. Soos wat 'n mens verder in hierdie gedeelte van Esegiël se profesie lees, sien ons dat hierdie water genesing en lewe sal bring aan alles wat dit aanraak. Nodeloos om te sê, is hierdie water die Woord van God, die Tora, want geen ander Woord het op daardie tyd bestaan nie.

Dan word ons in die boek Openbaring die volgende vertel:

Openbaring / Hitgalut {22:1} “En hy het my getoon ‘n suiwer rivier van die water van die lewe, helder soos kristal, wat uitstroom uit die troon van God en van die Lam.”

 Hierdie water van die lewe, waarna verwys word, is ook die Woord van God, wat uit die troon van God en van Jesus (Die Lam) sal stroom. Toe Johannes die boek Openbaring geskryf het, ofskoon die apostoliese brief moontlik in sirkulasie was, was dit egter nie deel van die Bybelse kanonieke boeke (d.w.s die samestelling van boeke waaruit die Bybel, soos ons dit vandag ken, bestaan nie) - dit was blote briewe. Derhalwe, sou die water van die lewe, oftewel die Woord van God, vir Johannes die Tora beteken het.

Daarom, wat ons hier sien, is dat beide gedeeltes die Woord van God, as verspreidend vanaf God in die wêreld in beskrywe.

Die gedeelte uit Esegiël beskryf die duisendjarige ryk, wanneer Jesus weer kom om die Duisendjarige Tempel te kom bewoon. Die ander gedeelte (uit Openbaring) beskrywe die einde van die tyd wanneer die Woord van God sal voortkom van sowel die Vader as die Seun, vanuit die Hemelse Tempel. Ofskoon dié gebeurtenisse in verskillende tye plaasvind, beskryf albei egter soortgelyke gebeure.

Kyk nou weer na vandeesweek se oordenking, soos ek vroeër gesê het, en spesifiek die aangehaalde gedeelte hierbo en die Skrifgedeeltes voor dit (Eksodus 10:1 - 19:6) asook dié daarna, wat die Tien Gebooie is.

Volgens julle mening, watter tipe gebeurtenis word deur hierdie Skrifgedeeltes aan ons beskrywe?

Die gebeurtenis in hierdie gedeeltes beskryf, is die Woord van God, wat uitgaan na 'n volk aan wie dit opgedra is om dit oor die wêreld te versprei. Ons oordenking hierdie week, is dus beskrywend van 'n gebeurtenis, gelykstaande aan dié beskrywing in Esegiël en Openbaring, wat, soos ons weet, albei 'n tyd beskryf wanneer die woord van God vanuit God sal uitgaan en die hele wêreld die Tora van God sal hoor en ontvang. Die gebeure, beskrywe in Esegiël en Openbaring, het nog nie plaasgevind nie. Dit wat egter by Berg Sinaī - in ons oordenking uiteengesit - beskrywe word, is dus 'n tipe van hierdie gebeurtenisse, wat nog sal plaasvind.

Kom gou Jesus!



Voorheen uitgegee: 2009-02-14

Evaluasie van realiteit

D’Var Torah
Jetro / Yitro 

Eksodus / Shemot 18:1 – 20:23

Eksodus / Shemot {18:5} “En Jetro, Moses se skoonvader, het met sy seuns en sy vrou na Moses gekom in die woestyn waar hy by die berg van God met die laer gestaan het. {18:6} En hy het Moses laat weet: Ek, jou skoonvader Jetro, kom na jou met jou vrou en haar twee seuns saam met haar. ”. 

Soos ons weet, was daar onenigheid tussen Moses en sy vrou, wat daartoe gelei het dat sy hom verlaat en hy haar met hulle twee seuns na haar vader se huis gestuur het. In die verhaal word die ouderdomme van Moses se seuns nie gemeld nie. Indien hulle nog baie jonk was, kan ‘n mens begryp waarom hulle met hul moeder saam gegaan het, maar indien hulle ouer – selfs tieners – was, is dit vreemd dat hulle nie by hul vader agtergebly het nie. Vaders en seuns, ouer as sewe jaar kan, soos trouens vandag die geval is, reeds ‘n baie hegte verhouding hê. As dit verder in ag geneem word dat Moses soos ‘n koning vir die kinders van Israel was, wie sou dan meer geskik gewees het om sy opvolger te wees, as een van sy seuns? Ek besef dat ek nou hier veel as vanselfsprekend aanvaar, maar wees asseblief geduldig terwyl ek my standpunt verduidelik. 

Eksodus / Shemot {18:13} “en haar twee seuns. (Die naam van die een was Gersom, want hy het gesê: Ek het ‘n vreemdeling geword in ‘n vreemde land; {18:4} en die naam van die ander was Eliëser; want, het hy gesê, die God van my vader is my hulp en het my van Farao se swaard verlos.) ”. 

In die Joodse godsdiens word Moses verhef tot iemand soortgelyk aan ‘n heilige. Indien daar in Judaïsme heiliges was, sou Moses ongetwyfeld een gewees het. Hy was egter geensins ‘n heilige nie aangesien die feite, volgens die Skrif, eerder daarop dui dat hy ‘n doodgewone man was, soos meeste van ons is, en ek is van mening dat die Skrif dit ten spyte van sy nederigheid, baie duidelik stel. 

Moses was inderdaad soos ‘n koning vir die kinders van Israel en dit blyk dat die taak wat God aan hom opgedra, vir hom te veel geraak het. Indien sy skoonvader nie die inisiatief geneem het om sy vrou en seuns na hom terug te bring nie, sou Moses na alle waarskynlikheid homself onder sy werk toegegooi en moontlik nie so nederig gebly het nie. 

Ons het almal op een of ander tyd, ‘n evaluasie van realitiet nodig: om terug te staan en ons hele lewensbeeld in oënskou te neem, waar ons met ons lewens verkeer en waarmee ons ons tans besig hou. Baie van ons skarrel rond in ‘n poging om te veel op ons eie te bereik, waarvan vele take eerder aan ander gedelegeer kon word, maar in ons huidige situasie, sien ons dit nie altyd so in nie. Soos Moses, word ons byna verblind deur ywer om sake af te handel. Moses is egter deur so ’n evaluasie van realiteit gekonfronteer toe sy skoonvader op die toneel verskyn het. Ons mag miskien ook aan ‘n soortgelyke evaluasie onderwerp word deur ‘n vriend, onderwyser, rabbi of ons gade, maar uiteindelik moet ons onsself sien in dieselfde lig as wat ander mense ons sien en dan, afhangende van húlle indrukke, die nodige positiewe aanpassings maak. Geeneen is volmaak nie, selfs nie eers Moses nie, maar ons kan almal tog beskeie wees, soos hy was, indien ons bereid is om positiewe advies met nederigheid te aanvaar. 

Jakobus / Ya’acov {4:10}“ Verneder julle voor die Here, en Hy sal julle verhoog. ”. 

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou

Gebed: Die Tora is nie ‘n Werkgeoriënteerde Boek Nie

5 Februarie 2012 
D’var Torah 
Jetro / Yitro 


Eksodus / Shemot {20:24} “ ‘n Altaar van grond moet jy vir My maak, en daarop moet jy jou brandoffers en dankoffers, jou kleinvee en beeste, offer. Op elke plek waar Ek my Naam sal laat gedenk, sal Ek na jou toe kom en jou seën. {20:25} Maar as jy vir My ‘n klipaltaar maak, mag jy dit nie bou van gekapte klip nie; want as jy jou ystergereedskap daaroor swaai, dan ontheilig jy dit. ”. 

Een van die gewildste meningsopvattings van die Christelike Kerk, aangaande die Tora, is dat dit ‘n boek van wette is, wat verlossing gegrond op dade (of pligte) verkondig, terwyl die Brit Chadasha (Hernieude Verbond) ‘n boek van genade is. Niks kan egter meer van die waarheid verskil nie! In die eerste plek is die Tora hoegenaamd nie slegs ‘n wetboek nie. Dit bevat ondermeer, die skeppingsverslag sowel as die merkwaardige verhale van Josef en die uittog van die kinders van Israel uit Egipte. Die gedeelte wat die Kerk meesal gebruik om te bewys dat die Tora nie meer geldig is nie, maar deur genade vervang is, is die volgende: 

Galate (Galásiërs) / Galatim {3:24} “Die wet was dus ons tugmeester na Christus toe, sodat ons geregverdig kan word uit die geloof. {3:25} Maar nou dat die geloof gekom het, is ons nie meer onder ‘n tugmeester nie.”. 

Vergun my om behoorlik te verduidelik wat Paulus hier eintlik bedoel. Die gebruik van die woord “tugmeester”, of in sekere vertalings “leermeester”, gee nie die werklike Griekse betekenis weer nie. In Grieks verteenwoordig die woord, wat hier gebruik is, die beeld van ‘n slaaf wat ‘n leerling na sy leermeester vergesel. Dit is juis die rol van die Tora wat Paulus hier benadruk: dit is soos ‘n dienaar wat ons na Jesus die Messias lei. Aangesien die Galate, tot wie Paulus homself rig, alreeds deur geloof in Jesus die Messias gekom het, het hulle nie meer die Tora nodig gehad om hulle na Hom te lei nie. Gevolglik het dit in daardie opsig nie langer vir hulle gedien nie. Die waarheid hiervan, blyk uit wat Paulus in die volgende vers sê: 

Galate (Galásiërs) / Galatim {3:26} “Want julle is almal kinders van God deur die geloof in Christus Jesus; ”.  

Die Galate was alreeds gered en het dus nie meer behoefte daaraan gehad om Jesus die Messias gerig te word nie. Dit ontken egter nie die feit dat die Tora steeds dien as leermeester vir diegene wat nog nie die geloof aangeneem het nie. Die Torah leer ons onteenseglik dat ons nie onsself kan red nie en dat ons ‘n noodsaaklike behoefte aan ‘n leermeester het om ons na Jesus te lei. Nadat ons egter gered is, verskaf die Tora steeds aan ons meer en meer van ‘n goddelike openbaring oor Jesus, wat ons bystaan om in Sy ewebeeld in te groei. Die Tora verander hoegenaamd nie nadat ons gered is nie – die werking / funksie daarvan wel. Vóór ons redding, dien die Tora as leermeester en daarna as handleiding, wat die geredde person onderrig hoe om as ‘n kind van God te lewe. Ofskoon die funksie van die Tora as bedienaar of leermeester nie langer vir ‘n geredde person nodig is nie, gaan die rol van die Tora ná redding, steeds voort om die volle werking en doel van Jesus die Messias te openbaar. 

Tweedens, die feit dat die Tora nie ‘n werkgeoriënteerde wetbook is nie, word in hierdie week se Parasha verduidelik deur die Skrifgedeelte, wat vroëer aangehaal is, maar hierdie een in besonder: 

Eksodus / Shemot {20:25} “Maar as jy vir My ‘n klipaltaar maak, mag jy dit nie bou van gekapte klip nie; want as jy jou ystergereedskap daaroor swaai, dan ontheilig jy dit.”. 

Ek begryp die konteks van hierdie vers, naamlik die eenvoudige betekenis (pashat) betreffende die verbod op die kinders van Israel om enige gereedskap te gebruik met die konstruksie van ‘n klipaltaar (mizbeach) vir God. Die dieper betekenis (remez) wanneer dit enige werk vir God betref, is dat enigiets waaraan ‘n mens raak of by betrokke raak, deur hom besoedel word. Aangesien die kinders van Israel deur middel van die klipaltaar sondevergifnis ontvang het, sê God dat die mens nie kan werk om homself te red nie. Dit bewys dus dat die Tora nooit bedoel was om ‘n middel tot redding te wees nie. 

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou