Profesie en Bespotting

VaYera

(En Hy Het Verskyn)

Genesis / BeReshit 18:1 – 22:24

2 Konings / Melachim Bet 4:1 – 37

2 Petrus / Kefa Bet 2:4 – 11

Genesis / Bereshit {18:9} “Toe sê hulle vir hom: Waar is Sara, u vrou? En hy antwoord: Daar in die tent. {18:10}  En Hy sê: Ek sal oor ‘n jaar sekerlik weer na jou toe kom—dan sal jou vrou Sara ‘n seun hê. En Sara het geluister by die ingang van die tent wat agter Hom was. {18:11}  Maar Abraham en Sara was oud, ver op hulle dae; dit het met Sara nie meer volgens die reël van die vroue gegaan nie. {18:12}  En Sara het by haarself gelag en gedink: Sal ek wellus hê nadat ek oud geword het en my heer oud is? {18:13}  Toe sê die HERE vir Abraham: Waarom het Sara daar gelag en gedink: Sou ek ook werklik baar nou dat ek oud geword het? {18:14}  Sou iets vir die HERE te wonderbaar wees? Hierdie tyd, oor ‘n jaar, sal Ek na jou terugkom, en Sara sal ‘n seun hê.”

Hierdie week se Parasha is so omvattend dat dit eintlik moeilik is om te besluit waarop om te fokus, maar onderwyl ek gebid het, het die Here hierdie vers aan my uitgewys:

Genesis / Bereshit {18:12} “En Sara het by haarself gelag en gedink: Sal ek wellus hê nadat ek oud geword het en my heer oud is? ”

Met al die belangrike dinge wat in hierdie parasha plaasvind (soos die verskyning van engele in menslike gedaante, die belofte van ‘n erfgenaam vir Abraham en die vernietiging van Sodom en Gomorra), is dit maklik om die baie persoonlike en subtiele interaksie tussen God, die Skepper van hemel en aarde, en Sarah, vrou van Abraham, mis te kyk.

Sarah, soos ons bewus is, was onvrugbaar; sy was reeds op ‘n gevorderde leeftyd, post menopousaal en verby die verwagting om kinders te hê. Dit is vandag in ons veronderstelde moderne, verligte en verdraagsame samelewing, moeilik en dikwels werklik pynlik sowel as beskamend om kinderloos te wees, maar destyds was dit uit-en-uit vernederend.

My eggenote en ek is kinderloos en ten spyte van die feit dat ons op grond daarvan die geleentheid gegun word om God te dien, sonder die verdeelde aandag om ‘n gesin groot te maak, was dit vir ons pynlik en het dit dikwels smart asook tot ons verdriet, bespotting meegebring – selfs deur lede van ons gemeente. Ek, as kinderlose, was by geleentheid gekorrigeer wanneer ek aan ouers leiding gegee het met betrekking tot die grootmaak van kinders. Daar is al selfs aan my gesê: “Dit is maklik vir jóú om te praat – jý het geen kinders nie!”. Diegene wat dit nie reguit aan my gesê het nie, het moontlik dieselfde mening gehuldig. My eggenote is ookal verkwalik oor haar kinderloosheid, gewoonlik uiters subtiel, maar nietemin spottenderwys. Ons kan albei daarvan getuig dat dit besonder pynlik is!

Stel julle dus voor hoedat Sarah moes gevoel het in ‘n tyd en samelewing wat nie so verlig en verdraagsaam soos ons s’n is nie; dit was trouens ‘n samelewing waarin ‘n kinderlose vrou verstoot en deur die ander vrouens as ‘n verworpeling behandel is.

Wat ek vreemd vind om te begryp is waarom Sarah op die drie besoekers (twee engele en God) reageer het deur te lag? Daar moes ongetwyfeld geweldige pyn in haar hart gewees het vanweë die swaarkry as gevolg van soveel jare se bespotting wat sy moes verduur het. ‘n Meer begryplike reaksie – na my mening – sou eerder ‘n hewige afkeer van die opmerkings van ‘n verdere drie onsensitiewe mense wees.

Ek het egter tot die gevolgtrekking gekom dat Sarah in werklikheid, om welke rede ookal, in haar binneste, hierdie besoekers geglo het. Dit sou die enigste verduideliking wees vir die feit dat sy gelag het. Dit was eerder ‘n reaksie van behoedsame hoop, wat haar teleurstelling, toe dit nie volgens haar tysberekening gerealiseer het nie, verduidelik sowel as haar begeerte om selfvervulling van hierdie profesie. Sy kon nie die pyn van verdere teleurstelling verduur nie. Erger nog, sy kon nie die blote gedagte verduur dat die profesie moontlik net nog ‘n bydrae was tot haar reeds té lange lys van bespottings..

Kom gou Jesus!

PDF weergawe

Voorheen uitgegee: 2010-10-23

Vader van gasvryheid

D’ Var Torah

Vayera - En Hy het verskyn

Genesis / Bereshit 18:1 – 22:24

2 Konings / Melachim Bet 4:1 – 37

2 Petrus / Kefa Bet 2:4 – 11

Genesis / Bereshit {18:1} “Daarna het die HERE aan hom verskyn by die terpentynbome van Mamre terwyl hy by die ingang van die tent sit op die warmste van die dag. {18:2}  Toe hy sy oë opslaan en kyk, staan daar drie manne voor hom. En toe hy hulle sien, loop hy hulle tegemoet van die ingang van die tent af en buig hom na die aarde toe. {18:3}  En hy sê: My heer, as ek nou genade in u oë gevind het, gaan dan tog nie by u kneg verby nie. {18:4}  Laat hulle tog ‘n bietjie water bring, en was u voete, en lê en rus onder die boom. {18:5}  En laat ek ‘n stukkie brood gaan haal, en versterk u hart—daarna kan u verder gaan—want daarom het u by u kneg aangekom. En hulle antwoord: Doen soos u gesê het.”.

Daar was al heelwat omstredenheid onder Joodse kommentators oor die feit of Abraham (Avraham) deur engele of deur God, vergesel deur twee engele, besoek is aldan nie. Indien daar nie spesifiek na die Here as “Adonai” verwys is nie, soos in vers drie hierbo, mag daar tog ‘n mate van geldigheid bestaan het in die aanspraak dat dit drie engele en nie God en twee engele was nie.

Die Tora was oorspronklik nie geskryf met vokaalpunte nie met die gevolg dat die woord “Adonai”, wat Here beteken, ook as “adonai”, wat “meneer” of “Heer” (laasgenoemde met ‘n kleinletter “h”) beteken, vertaal kon word. Die opvatting dat Abraham slegs engele ontmoet het, word egter bevraagteken deur die feit dat die openingsin van hierdie Skrifgedeelte begin met {18:1} “…het die Here aan hom verskyn by die eikebome van Mamre terwyl hy sit by die ingang van die tent op die warmste van die dag.”. Die woord “God” word hier in Hebreeus geskryf as “Jahwê” (), wat die benaming vir God en nie vir ‘n engel is nie. Dieselfde benaming vir (Jahwê) vir God word, trouens, dwarsdeur die parasha aangetref.

Daar bestaan egter geen méér oortuigende bewys dat dit inderdaad God, in menslike gedaante, was wat Abraham gesien het nie, as die volgende vers uit ons parasha:

Genesis / Bereshit {19:24} “En die Here (Jahwê) het swawel en vuur oor Sodom en Gomora laat reën van die Here (Jahwê) uit die hemel,”.

In hierdie vers sien ons nie slegs dat daar na Abraham se besoeker as die “Jahwê” verwys word nie, maar ons lees ook dat die God op die aarde swawel en vuur van die God in die hemel laat reën het.

Die volgende punt wat ek graag wil maak, betref dat Abraham deur sowel geleerdes as kommentators insgelyks beskou word as die vader van gasvryheid. Terwyl Abraham by die ingang van sy tent gesit het, word ons vertel dat hy reisigers in die verte gesien het. Waarskynlik onder die indruk dat hulle slegs sou verbygaan, het Abraham nie eenvoudig gestap om hulle te groet nie – ons word vertel dat hy gehardloop het om die vreemdelinge te groet en inderdaad een van hulle as God herken het. Hy het hulle genooi om by sy tent te vertoef en hulself te verfris. Ek is egter oortuig daarvan dat Abraham vanaf ‘n afstand nie geweet het wie die reisigers was nie maar toe hy naderkom, besef het wie hy sou onthaal.

Was dit vir Abraham ‘n toets? Het die reisigers bloot voorgegee dat hulle hom sou verbygaan? Ek glo persoonlik dat dit wel vir Abraham ‘n toets was. Indien Abraham nie opgestaan en gehardloop het om die reisigers te groet nie, sou hy seëninge verbeur het. Die feit dat hy by die ingang van sy tent gesit en kyk het vir moontlike verbygangers en toe hy hulle sien, opgestaan en hulle gaan groet het, vertel vir ons dat hy ongetwyfeld die benaming van vader van gasvryheid verdien.

Ek meen dat ons by Abraham ‘n les moet leer. Dikwels lyk dit asof God ver weg is en ons sal verbygaan, maar inderwaarheid wag Hy vir ons om na Hom toe te hardloop – nie te loop nie – om Hom te groet en Hom in ons lewens en ons huise binne te nooi sodat ons ook geseën mag word. ‘n Verdere les wat ons by Abraham moét leer, is om gasvryheid aan reisigers en vreemdelinge te betoon.

Hebreërs / Ivrim {13:2} “Vergeet die gasvryheid nie, want daardeur het sommige, sonder om dit te weet, engele as gaste geherberg. ”.

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou

Die opstanding van die dode

D’Var Torah 

Sarah het gelewe – Chaye Sara 

Genesis / Bereshit 18:1 – 22:24

2 Konings / Melachim Bet 4:1 - 37

2 Petrus / Kefa Bet 2:4 – 11

Genesis / Bereshit {23:2} “En Sara het gesterwe in Kirjat-Arba, dit is Hebron, in die land Kanaän; en Abraham het gekom om oor Sara te rouklaag en haar te beween. {23:3} Daarna het Abraham opgestaan, van sy dode af weg, en met die seuns van Het gespreek en gesê: {23:4} Ek is 'n vreemdeling en bywoner onder julle. Gee my 'n graf as besitting by julle, dat ek my dode van my af weg kan begrawe.”. 

Genesis / Bereshit {23:16} “Toe luister Abraham na Efron, en Abraham het aan Efron die geld afgeweeg waarvan hy gespreek het voor die ore van die seuns van Het-vier honderd sikkels silwer gangbaar by die koopman. {23:17} So het dan die stuk grond van Efron wat in Magpéla teenoor Mamre lê, die stuk grond en die spelonk wat daarin is, en al die bome op die stuk grond wat op die ganse gebied daarvan rondom staan, {23:18} die eiendom van Abraham geword voor die oë van die seuns van Het, voor almal wat in die poort van sy stad ingegaan het. {23:19} Daarna het Abraham toe sy vrou Sara begrawe in die spelonk van die stuk grond van Magpéla, oostelik van Mamre, dit is Hebron, in die land Kanaän. {23:20} So is dan die stuk grond en die spelonk wat daarin was, deur die seuns van Het aan Abraham afgestaan om dit as graf in eiendom te besit.”. 

Ek wil graag aan twee sake uit hierdie twee Skrifgdeeltes, aangehaal uit dié week se parasha, aandag skenk. In die eerste groep Skrifgedeeltes word vertel dat Sarah gesterf en Abraham gekom het om oor haar rou te beklaag. Die feit dat Abraham gekom het om oor haar rou te beklaag, veronderstel dat hulle met haar afsterwe nie op dieselfde plek was nie. Aangesien ‘n reis destyds nie was soos dit vandag is nie, is dit dus onmoontlik om te bepaal hoe lank dit Abraham moes geneem het om die plek van Sarah se afsterwe te bereik. Juis om hierdie rede, glo ek, verstrek die Skrif aan ons dié woorde van Abraham: “…dat ek die dode van my af weg kan begrawe.”. 

Soos ons verneem het, was Sarah ‘n pragtige vrou en na my mening is dit hoe Abraham haar graag wou onthou. Sy was nou dood en weens ‘n gebrek aan hedendaagse verkoelingsgeriewe en dit toe ook nie prakties moontlik was om haar te balsem nie, kon Sarah se ontbindende liggaam en doodsreuk beslis nie aangenaam gewees het nie. Derhalwe kan ek begryp waarom Abraham haar so spoedig moontlik voor sy aangesig wou weghê. Hierdie waarheid bewys ook hoe bedorwe ons sterflike liggame is. Daar is niks goeds aan ons vlees nie; trouens, dit is die speelgrond van die duiwel. Eenhonderd persent van al ons sonde is as gevolg van ons vlees: begeerte van die oë, wellus van die vlees, lewenstrots. Juis om hierdie rede leer die Skrif ons: 

Romeine / Romim {8:3} “Want God het wat vir die wet onmoontlik was, omdat dit kragteloos was deur die vlees deur sy eie Seun in die gelykheid van die sondige vlees te stuur, en dit ter wille van die sonde, die sonde veroordeel in die vlees, {8:4} sodat die reg van die wet vervul kon word in ons wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees.”. 

Die volgende saak wat ek wil oorweeg, handel oor die vraag: “Waarom het Abraham verkies om Sarah in Kanaän te begrawe?”. Ek meen die feit dat Abraham verkies het om haar dáár te begrawe, illustreer weereens sy geloof in die belofte van God. God het Abraham belowe dat Hy aan hom hierdie land as ‘n besitting gee. Ofskoon Abraham nooit die vervulling van daardie belofte beleef het nie, sou hy tog. Eendag, met die opstanding, sal Sarah opstaan uit hierdie plek in Hebron – nie net sy nie, aangesien Abraham, Isak, Ragel, Jakob en Lea ook daar begrawe is. Dit word selfs deur die rabbi’s gemeen dat Adam en Eva dieselfde plek deel. Waarom is die aartsvaders en vermoedelik ook Adam en Eva in die land Kanaän begrawe? Die rede, volgens my mening, is dat met die opstanding, hulle in hulle vlees die vervulling van God se belofte sal aanskou. 

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou

God Weet Wanneer Jy Lieg

3 November 2012 

D’Var Torah 

En Hy Het Verskyn – Vayera 

Genesis / Bereshit 18:1 – 22:24 

2 Konings / Melachim Bet 4:1 – 37 

2 Petrus / Kefa Bet 2:4 – 11 

Genesis / Bereshit {18:13} “Toe sê die HERE vir Abraham: Waarom het Sara daar gelag en gedink: Sou ek ook werklik baar nou dat ek oud geword het? {18:14} Sou iets vir die HERE te wonderbaar wees? Hierdie tyd, oor 'n jaar, sal Ek na jou terugkom, en Sara sal 'n seun hê. {18:15} Maar Sara het dit ontken en gesê: Ek het nie gelag nie-want sy was bang. Maar Hy sê: Nee, maar jy het gelag.”. 

Wanneer lieg ‘n mens? Hier word vertel dat Sara gelieg het omdat sy bang was. Dit is beslis een van die redes waarom mense dit doen. Ander redes is om hulle aansien te behou, hulle teen gevaar te beskerm, ‘n tipe voorsprong of voordeel te verkry, vir finansiële gewin, die oorhand te bekom, ander te beïndruk, iemand anders te beskerm, hulself te verontskuldig, ens. Hierdie is slegs sommige redes waarom mense lieg, maar daar is natuurlik talle ander ook. In die Skrif, word die ware rede vir leuens egter verstrek: 

Johannes / Yochanan {8:44} “Julle het die duiwel as vader, en die begeertes van julle vader wil julle doen. Hy was 'n mensemoordenaar van die begin af en staan nie in die waarheid nie, omdat daar in hom geen waarheid is nie. Wanneer hy leuentaal praat, praat hy uit sy eie, omdat hy 'n leuenaar is en die vader daarvan.”. 

Mense lieg dus omdat die satan hulle vader is. Maar vanselfsprekend waar! Die feit is dat almal een of ander tyd lieg, selfs ook diegene wat wedergebore gelowiges in Jesus die Messias is en ons almal het verskonings vir leuens. Sara s’n was omdat sy bang was. Het julle geweet dat om te oordryf ‘n leuen is? Ofskoon dit die mees algemene van alle leuens is, oordryf gelowiges tog sonder om te blik of te bloos. 

Dit is vir my interessant dat ons, as ouers, ons kinders geensins hoef te leer hoe om te lieg nie. 

Psalm / Tehillim {58:3} “Afvallig is die goddelose mense van die geboorte af; die leuensprekers dwaal van die moederskoot af.”. 

Die mees betreurenswaardige feit is, dat ons sondig en vanaf geboorte leuenaaars is! Jesus die Messias het gekom om ons van sulke sondigheid te verlos maar baie van ons, wat wedergebore gelowiges is maak ons nogtans aan leuens skuldig. Bedoel dit dan dat ons kinders van die duiwel is? Ons vlees is wel! Wanneer ons ons bekeer, is ons wedergebore uit die Gees – ons vlees verander geensins nie en behou die ou sondige gewoontes. Dit is dus ‘n ononderbroke stryd tussen ons gees en vlees. 

Dit is juis hier waar die volgende Skrifgedeelte van toepassing is: 

Fillipense / Pilifim {2:12} “Daarom, my geliefdes, soos julle altyd gehoorsaam gewees het, nie in my teenwoordigheid alleen nie, maar baie meer nou in my afwesigheid, werk julle eie heil uit met vrees en bewing;”. 

Verlossing hou nie by wedergeboorte op nie – ons moet ons eie verlossing uitwerk deur die eliminasie van vleeslike sonde. Ons moet ons vlees onderwerp aan ons gees en dus met alle leuenagtigheid wegdoen. 

Romeine / Romim {6:11} “Laat die sonde dan in julle sterflike liggaam nie heers dat julle aan sy begeerlikhede gehoorsaam sou wees nie.”. 

Ek is oortuig daarvan dat Sara ‘n duur prys vir haar leuen betaal het. Sy het aan haar vlees toegegee en gevolglik toegelaat dat die duiwel deur haar praat. Moontlik was dit die rede waarom die duiwel haar kon beïnvloed om haar slavin aan haar man te gee sodat sy vir hom ‘n kind kon baar. 

Dink ‘n oomblik daaroor na welke gevolge moontlik aan jou leuens toegeskryf kan word. God wéét wanneer jy lieg! “’Maar Hy sê :’ Nee, maar jy het gelag.’”

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou

Raadpleeg Jou Vrou

12 November 2011 

D’Var Torah 

En Hy Het Verskyn / Vayera 

Genesis / Bereshit 18:1 – 22:24

2 Konings / Melachim Bet 4:1 – 37

2 Petrus / Kefa Bet 2:4 – 11

Genesis / Bereshit {18:3] “En hy sê: My heer, as ek nou genade in u oë gevind het, gaan dan tog nie by u kneg verby nie. {18:4} Laat hulle tog ‘n bietjie water bring, en was u voete, en lê en rus onder die boom. {18:5} En laat ek ‘n stukkie brood gaan haal, en versterk u hart—daarna kan u verder gaan—want daarom het u by u kneg aangekom. En hulle antwoord: Doen soos u gesê het. {18:6} Toe loop Abraham haastig in die tent na Sara en sê: Maak gou, knie drie mate meel, die beste, en maak roosterkoeke. {18:7} Daarop loop Abraham na die beeste en vang ‘n jong, mooi kalf en gee dit aan die dienaar, wat dit gou klaargemaak het. {18:8} En hy neem dikmelk en soetmelk en die kalf wat hy klaargemaak het, en sit dit aan hulle voor, terwyl hy self by hulle onder die boom bly staan; en hulle het geëet. “ 

Ek weet nie van julle nie, maar wanneer ek ‘n gas nooi vir ete by ons aan huis, is dit raadsaam om my vrou vooraf te raadpleeg en haar goedkeuring daarvoor te verkry! Baie mense beskou die Bybel as ‘n chauvenistiese boek. Ja, die Bybel is inderdaad geskryf en gerig aan manne, maar hoegenaamd nie bedoel om chauvenisties te wees nie! Die man word veronderstel om die hoof van sy gesin te wees en, as sulks, is hy daarvoor verantwoordelik om hulle te lei. Gevolglik het God die Bybel vir mans geskrywe, deur hulle verantwoordelik te hou vir die nakoming, onderrig, lewe deur – en volgens alles wat Sy Woord inhou. Let byvoorbeeld op die volgende: 

Númerie / Bamidbar {30:6} “Maar as sy trou terwyl haar geloftes op haar rus of iets wat onverskillig uitgespreek is, waardeur sy haarself verbind het, {30:7} en haar man daarvan hoor, op watter dag ook al, en teenoor haar swyg, dan sal haar geloftes van krag wees, en elke onthouding waartoe sy haarself verbind het, sal van krag wees. {30:8} Maar as haar man op die dag dat hy daarvan hoor, haar terughou, dan maak hy haar gelofte tot niet wat op haar rus, en ook wat onverskillig uitgespreek is, waardeur sy haarself verbind het; en die HERE sal haar dit vergewe.”. 

Aangesien die man die hoof van die huishouding is, het hy dus die God-gegewe gesag om by die aanhoor daarvan enige van sy vrou se geloftes te verwerp. Dít sou beslis ook op Adam en Eva (Chava) van toepassing gewees het. Al het Eva eerste van die vrug van die verbode boom van “Kennis van goed en kwaad” geëet en is sy deur Adam daaroor tereggewys, ofskoon hy self nie daarvan geëet het nie, sou ons almal nog in die Tuin van Eden (Gan Eden) gewoon het. Deurdat Adam egter ook daarvan geëet het, het hy sy vrou se optrede goedgekeur en is dus aanspreeklik gehou. 

Die apostel Paulus het aan ons die Bybelse orde van gesinsgesag in sy sendbrief verstrek: 

Efesiërs / Efesos {5:22} “Vroue, wees aan julle eie mans onderdanig, soos aan die Here. {5:23} Want die man is die hoof van die vrou, soos Christus ook Hoof is van die gemeente; en Hy is die Verlosser van die liggaam.{ 6:1} Kinders, julle moet jul ouers gehoorsaam wees in die Here, want dit is reg.” Jesus die Messias het nie net al die eienskappe van liefde, soos in Korinthiërs vers 13 beskrywe, verpersoonlik nie, maar ook Sy bruid (ons) só lief gehad, dat Hy gewilliglik Sy lewe vir ons opgeoffer het.”. 

Basies is gesagsorde soos volg: Eerstens Jesus die Messias, tweedens die man, derdens die vrou en vierdens die kinders. Indien ‘n gesin volgens hierdie orde lewe en funksioneer, sal daar seën op die gesin rus. Sou die vrou egter die gesag en hoofskap wederregtelik vir haarself toe-eien, sal die gesin teenstrydig met God se gesagsorde en gevolglik disfunksioneel wees. Beteken dit dan dat die man oor sy vrou moet baasspeel? Beslis nie! Paulus deel ons verder mee: 

Efesiërs {5:25} “Manne, julle moet jul eie vroue liefhê, soos Christus ook die gemeente liefgehad en Homself daarvoor oorgegee het."

Dit behoort vir ons as mans te toon hoedat óns veronderstel is om teenoor ons vroue op te tree. 

 Het Abraham dus nie teenoor sy vrou respek betoon nie en oor haar baasgespeel deurdat hy haar nie vooraf geraadpleeg het alvorens hy drie gaste vir ete genooi en haar verder beveel om roosterkoeke te maak? Volgens die teks, wil dit so voorkom, maar laat ons die teks as sulks verder ondersoek. Wat het Abraham gedoen nadat hy Sara beveel het om roosterkoeke te bak? Hy het na sy veekudde gehardloop, ‘n jong kalf uitgesoek en aan sy slawe gegee om dit voor te berei. Het Sara ook slawe gehad? Ons weet van één, naamlik die Egiptiese slavin Hagar. Sy kon moontlik die opdrag om roosterkoeke te bak, ook aan háár slawe gegee het. Let daarop dat die gaste, ofskoon hulle vernaam was, nie in die gesinstent geëet het nie, sodat Sara nie verontrief sou word nie. Die gaste is ongetwyfeld deur slawe bedien en het buite onder ‘n boom geëet. 

Ek neem dus die vrymoedigheid om julle, vriendelike manne, aan te raai om nie gaste vir ete te nooi sonder dat julle jul vrouens vooraf daaroor geraadpleeg het nie: maak beslis ook seker dat sy bediendes het om die voorbereiding, kook en opruimwerk vir haar te doen!! 

Congregation Melech Yisrael alle regte voorbehou